Niższy przelew na koncie pod koniec roku najczęściej oznacza wejście w drugi próg podatkowy. Dobra wiadomość: wniosek lub oświadczenie złożone pracodawcy na formularzu PIT-2 można zgłosić w dowolnym momencie roku, a nie dopiero przy rocznym rozliczeniu, i obniżyć w ten sposób wysokość pobieranej zaliczki już od najbliższej wypłaty.
Dlaczego wypłata nagle spadła pod koniec roku?
Powodem jest zazwyczaj przekroczenie progu dochodu, od którego fiskus nalicza wyższą stawkę PIT. Jak zauważa autorka artykułu źródłowego, ostatni kwartał roku to moment, w którym wiele osób – często zupełnie się tego nie spodziewając – mija granicę pierwszego progu podatkowego, co przekłada się na wyraźnie niższy przelew.
Czym jest formularz PIT-2 i co można w nim zgłosić?
PIT-2 to formularz pozwalający podatnikowi wpłynąć na wysokość zaliczki na podatek dochodowy pobieraną przez płatnika. Składa się z 23 pozycji ułożonych w częściach od A do K, a wśród nich znajdują się cztery oświadczenia i trzy wnioski:
- oświadczenia o pomniejszeniu zaliczki o kwotę zmniejszającą podatek (części C i D),
- oświadczenie o zamiarze preferencyjnego rozliczenia z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko (część E),
- oświadczenie o korzystaniu z podwyższonych pracowniczych kosztów uzyskania przychodów (część F),
- oświadczenie dotyczące zwolnień z art. 21 ust. 1 pkt 152–154 updof, czyli ulg dla powracających, rodzin 4+ oraz pracujących seniorów (część G),
- wniosek dotyczący rezygnacji ze stosowania ulgi dla młodych albo pracowniczych kosztów uzyskania przychodów (część H),
- wniosek o rezygnację z 50% kosztów uzyskania przychodów (część I),
- wniosek o niepobieranie zaliczek w danym roku podatkowym (część J).
Jak wpłynąć na wysokość zaliczki jeszcze przed końcem roku?
Wystarczy złożyć płatnikowi odpowiednie oświadczenie lub wniosek z PIT-2 – nie trzeba czekać na coroczne zeznanie podatkowe. Szczególnie istotna jest część E formularza, czyli oświadczenie o zamiarze wspólnego rozliczenia z małżonkiem albo jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Jak wskazuje artykuł źródłowy, dokument ten trafia do zakładu pracy, a w przypadku osób zatrudnionych w rolnictwie – do rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną. Dzięki niemu preferencja, którą do 31 grudnia 2021 r. można było uwzględnić wyłącznie w rozliczeniu rocznym, jest brana pod uwagę już na etapie obliczania miesięcznej zaliczki.
Podobnie działa część F formularza – oświadczenie w sprawie podwyższonych pracowniczych kosztów uzyskania przychodów, które również trafia do zakładu pracy.
Komu przysługują ulgi z części G formularza PIT-2?
Część G dotyczy oświadczenia o zwolnieniach wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 152–154 ustawy o PIT – chodzi o ulgę dla powracających z zagranicy, ulgę dla rodzin 4+ oraz ulgę dla pracujących seniorów. Jak podaje artykuł źródłowy, oświadczenie to składa się płatnikowi wypłacającemu przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy, z umów zlecenia oraz z zasiłku macierzyńskiego – z zastrzeżeniem, że w przypadku zasiłku macierzyńskiego płatnikiem wypłacającym to świadczenie bywa ZUS, dlatego oświadczenie w takiej sytuacji trzeba skierować do podmiotu faktycznie wypłacającego dany przychód, a nie automatycznie do pracodawcy.
Jeśli osoba spełniająca warunki do jednej z tych ulg nie zgłosi tego płatnikowi, ten naliczy zaliczkę w standardowej wysokości. Taka osoba nie traci jednak prawa do ulgi – będzie mogła z niej skorzystać przy składaniu zeznania rocznego. Kluczowa różnica polega więc na tym, czy korzyść pojawi się w comiesięcznym przelewie, czy dopiero po rozliczeniu rocznym.
Artykuł źródłowy podaje jako podstawę prawną art. 31a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2026 r. poz. 592).
Więcej o rozliczeniach podatkowych związanych z zatrudnieniem można znaleźć w tekstach o kosztach uzyskania przychodu dla pracowników oraz o uldze podatkowej dla pracujących seniorów.
FAQ – najczęstsze pytania o PIT-2 i drugi próg podatkowy
Czy wniosek z PIT-2 trzeba złożyć na początku roku?
Nie. Z artykułu źródłowego wynika, że oświadczenia i wnioski podatkowe z formularza PIT-2 można złożyć w dowolnym momencie roku.
Co się stanie, jeśli nie zgłoszę ulgi, mimo że mi przysługuje?
Płatnik pobierze zaliczkę w zwykłej wysokości, a prawo do skorzystania z ulgi pozostaje możliwe do realizacji dopiero przy składaniu rocznego zeznania podatkowego.
Komu składa się oświadczenie z części G formularza PIT-2?
Jak podaje artykuł źródłowy, płatnikowi wypłacającemu przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy, z umów zlecenia oraz z zasiłku macierzyńskiego – a więc w praktyce temu podmiotowi, który faktycznie wypłaca dany przychód, co w przypadku zasiłku macierzyńskiego może oznaczać ZUS, a nie pracodawcę.
Źródła
- Infor.pl – Dostałeś niższy przelew, bo wszedłeś w drugi próg podatkowy?
- isap.sejm.gov.pl – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dziennik Ustaw)
A Ty – zauważyłeś już niższy przelew w tym kwartale i wiesz, które oświadczenie z PIT-2 mogłoby to zmienić już od następnej wypłaty?
Stan prawny na dzień: 2026-10-15. Zakres: Dotyczy podatników zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy, umów zlecenia oraz osób, których przychodem jest zasiłek macierzyński, którzy przekroczyli próg podatkowy i chcą złożyć płatnikowi oświadczenia lub wnioski z formularza PIT-2 w celu obniżenia bieżącej zaliczki na PIT. Dotyczy też osób spełniających warunki preferencyjnego rozliczenia z małżonkiem, korzystania z podwyższonych kosztów uzyskania przychodów lub ulg wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 152-154 updof. W przypadku zasiłku macierzyńskiego oświadczenie z części G należy złożyć podmiotowi faktycznie wypłacającemu ten przychód, co może oznaczać ZUS, a nie zakład pracy. Czego nie obejmuje: Artykuł nie dotyczy osób prowadzących działalność gospodarczą rozliczających się poza systemem zaliczek pobieranych przez płatnika, ani zasad ustalania samej wysokości progów podatkowych czy stawek PIT. Nie opisuje też szczegółowo warunków nabycia poszczególnych ulg (dla powracających, rodzin 4+, pracujących seniorów) – wskazuje jedynie, że takie zwolnienia istnieją i gdzie je zgłosić. Nie precyzuje też, w jakich dokładnie sytuacjach podmiotem wypłacającym zasiłek macierzyński jest ZUS, a w jakich pracodawca. Pochodzenie tekstu: Materiał przygotowany automatycznie na podstawie źródeł wymienionych powyżej i zweryfikowany pod kątem zgodności z nimi. Nie stanowi porady prawnej.
Brak komentarzy