Rodziny z dziećmi płacą podatki jak single. Petycja już w MF

Rodziny wychowujące dzieci płacą w Polsce podatek dochodowy według dokładnie tych samych zasad co osoby bezdzietne — bez żadnej ulgi w postaci wyższego progu podatkowego. Tę nierówność postanowili zmienić autorzy petycji obywatelskiej, która trafiła już do Ministerstwa Finansów. Warto śledzić ten temat, bo jeśli postulaty zostaną uwzględnione, zmiany mogą realnie wpłynąć na wysokość PIT milionów polskich rodzin.

Na czym polega problem? Rodziny z dziećmi a skala PIT

Obowiązująca w Polsce skala podatkowa przewiduje dwa progi: 12% do dochodu 120 000 zł rocznie oraz 32% powyżej tej kwoty. Progi te są jednakowe dla wszystkich podatników — niezależnie od tego, czy ktoś samotnie dysponuje całym swoim dochodem, czy utrzymuje z niego kilkoro dzieci. Eksperci wskazują, że taka konstrukcja przepisów de facto pomija realia ekonomiczne rodzin wielodzietnych, których faktyczna zdolność podatkowa jest znacznie niższa niż wynika to z nominalnej wysokości dochodu. Rodzic z trójką dzieci, zarabiający 8 000 zł miesięcznie, dysponuje zupełnie inną siłą nabywczą niż kawaler z identycznym wynagrodzeniem — a mimo to obaj płacą podatek według tej samej skali.

Petycja obywatelska w Ministerstwie Finansów — co zawiera wniosek?

Do Ministerstwa Finansów wpłynęła petycja obywatelska, której autorzy domagają się wprowadzenia zróżnicowanego progu podatkowego w zależności od liczby wychowywanych dzieci. Zgodnie z postulatem — im więcej dzieci, tym wyższy pierwszy próg skali PIT. Rozwiązanie to oznaczałoby, że rodziny wielodzietne mogłyby uzyskiwać wyższe dochody bez przekraczania niższej stawki podatkowej, co przełożyłoby się bezpośrednio na wyższe wynagrodzenie netto. Warto podkreślić, że na tym etapie jest to wyłącznie wniosek obywatelski — ministerstwo nie ogłosiło żadnych konkretnych planów legislacyjnych w tym zakresie. Niemniej sam fakt skierowania petycji do resortu finansów nadaje sprawie oficjalny bieg i zobowiązuje do jej rozpatrzenia.

Jakie rozwiązania funkcjonują w innych krajach?

Warto wiedzieć, że postulowane rozwiązanie nie jest novum w skali europejskiej. Wiele państw uwzględnia sytuację rodzinną podatnika przy wymiarze podatku dochodowego. We Francji funkcjonuje od dekad system ilorazowy, w którym dochód rodziny jest dzielony przez liczbę tzw. „części” odpowiadających liczbie członków rodziny — im więcej dzieci, tym niższe efektywne opodatkowanie. Eksperci wskazują, że implementacja podobnego mechanizmu w Polsce wymagałaby głębokiej reformy systemu PIT, jednak sama idea wpisuje się w szerszy trend prorodzinnych zmian podatkowych obserwowany w Europie Środkowo-Wschodniej.

Co mogą zrobić rodziny już teraz? Praktyczne wskazówki podatkowe

W oczekiwaniu na ewentualne zmiany legislacyjne warto wiedzieć, że polskie prawo podatkowe oferuje już dziś kilka instrumentów wsparcia dla rodzin z dziećmi. Ulga prorodzinna (ulga na dzieci) pozwala odliczyć od podatku określone kwoty za każde dziecko — w 2024 roku jest to 1 112,04 zł rocznie na pierwsze i drugie dziecko, a na trzecie i kolejne kwoty są znacznie wyższe. Osoby samotnie wychowujące dzieci mogą korzystać z preferencyjnego rozliczenia jako rodzic samotny. Eksperci rekomendują również weryfikację, czy podatnik kwalifikuje się do ulgi dla rodzin 4+ w ramach programu PIT-0, zwalniającego z podatku dochody do określonego limitu. Konsultacja z doradcą podatkowym pozwala w pełni wykorzystać dostępne preferencje.

Najczęściej zadawane pytania

Czy petycja do Ministerstwa Finansów oznacza, że przepisy już się zmieniają?

Nie. Złożenie petycji obywatelskiej oznacza jedynie, że wniosek trafił do rozpatrzenia przez właściwy organ — w tym przypadku Ministerstwo Finansów. Resort ma obowiązek rozpatrzenia petycji i poinformowania wnioskodawcy o zajętym stanowisku, jednak nie jest zobowiązany do wprowadzenia postulowanych zmian. Na obecnym etapie nie ma żadnych oficjalnych projektów legislacyjnych zakładających zróżnicowanie progu podatkowego w zależności od liczby dzieci.

Jakie ulgi podatkowe przysługują rodzinom z dziećmi w obecnym stanie prawnym?

Rodzinom z dziećmi przysługują m.in.: ulga prorodzinna (odliczenie od podatku za każde dziecko), ulga dla rodzin 4+ zwalniająca z PIT dochody do 85 528 zł rocznie dla każdego z rodziców wychowujących co najmniej czworo dzieci, a także możliwość preferencyjnego rozliczenia przez rodziców samotnie wychowujących dzieci. Warto skonsultować swoją sytuację z doradcą podatkowym, aby zoptymalizować rozliczenie roczne.

Gdzie można śledzić postępy w sprawie petycji dotyczącej progu PIT dla rodzin?

Postępy w rozpatrywaniu petycji obywatelskich kierowanych do Ministerstwa Finansów można monitorować na oficjalnej stronie internetowej resortu oraz w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP). Warto również śledzić serwisy prawno-podatkowe, takie jak Infor.pl, które na bieżąco relacjonują zmiany w przepisach podatkowych oraz inicjatywy legislacyjne dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych.