Ten temat na: Facebook / Instagram
Urlop na żądanie nie jest dodatkowym wolnym ponad standardowy urlop wypoczynkowy — to cztery dni rocznie wliczane w jego pulę. Pracownik może je wykorzystać tylko za zgodą pracodawcy, a ten ma prawo odmówić, jeśli uzna żądanie za bezpodstawne albo gdy przemawia za tym jego ważny interes.
Ile dni urlopu na żądanie przysługuje i kiedy można z niego skorzystać?
Pracownikowi przysługują cztery dni urlopu na żądanie w ciągu roku, liczone jako część ogólnej puli urlopu wypoczynkowego, a nie dodatkowe wolne. Żądanie takiego urlopu trzeba zgłosić najpóźniej w dniu, w którym ma się on zacząć. Pracownik nie musi tłumaczyć pracodawcy, dlaczego chce skorzystać z tego dnia wolnego.
Urlop ten, w odróżnieniu od zwykłego urlopu wypoczynkowego, nie figuruje w planie urlopów. Dlatego w praktyce przyjmuje się, że powinien służyć sytuacjom nagłym i niemożliwym do przewidzenia — na przykład nagłej chorobie bliskiej osoby, awarii czy pilnej sprawie urzędowej. Artykuł źródłowy podkreśla, że nie powinien on zastępować planowania urlopu z wyprzedzeniem, przedłużać weekendu ani ułatwiać wcześniejszego rozpoczęcia wakacji czy zaplanowanego remontu — takie sytuacje nie uzasadniają jego wykorzystania, bo dało się je przewidzieć wcześniej.
Czy pracodawca musi zgodzić się na urlop na żądanie?
Samo zgłoszenie żądania nie wystarczy — konieczna jest zgoda pracodawcy. Kodeks pracy nie precyzuje formy, w jakiej pracownik ma zgłosić żądanie, ani w jakim trybie pracodawca ma wyrazić zgodę lub sprzeciw. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Szczecinie (sygn. akt III APo 5/14), wniosek może zostać złożony zarówno ustnie, na przykład telefonicznie, jak i pisemnie, choćby przez SMS czy faks.
Zgoda pracodawcy także nie wymaga konkretnej formy — liczy się to, by decyzja zapadła szybko i równie szybko dotarła do pracownika. Co istotne, jeśli pracodawca nie zgłosi wyraźnego sprzeciwu, traktuje się to jako milczącą zgodę na urlop.
Kiedy pracodawca może odmówić urlopu na żądanie?
Pracodawca może odmówić udzielenia urlopu na żądanie, ale odmowa musi mieć uzasadnienie. Pierwszym powodem jest przekonanie pracodawcy, że żądanie zgłoszone zostało bez rzeczywistej podstawy. W razie sporu to jednak na pracodawcy spoczywa obowiązek wykazania złej woli pracownika.
Drugim powodem odmowy mogą być ważne interesy pracodawcy. Sąd Najwyższy (sygn. akt II PK 123/09) wskazał, że odmowa musi wynikać ze szczególnej okoliczności i konieczności ochrony wyjątkowego interesu pracodawcy, który wymaga obecności danego pracownika w pracy. Pracodawca może też powołać się na zasady współżycia społecznego, których pracownik — zgodnie z art. 100 § 2 pkt 6 Kodeksu pracy — ma obowiązek przestrzegać.
Warto w tym kontekście zapoznać się także z zasadami dotyczącymi wynagrodzenia chorobowego i zasad jego wypłaty oraz z informacjami o urlopach związanych z narodzinami dziecka, bo oba tematy często przeplatają się z planowaniem urlopów wypoczynkowych.
FAQ — najczęstsze pytania o urlop na żądanie
Czy pracownik musi podać powód wnioskowania o urlop na żądanie?
Nie, pracownik nie ma obowiązku informowania pracodawcy, dlaczego chce skorzystać z urlopu na żądanie.
Do kiedy trzeba zgłosić żądanie urlopu?
Najpóźniej w dniu, w którym urlop ma się rozpocząć.
Co się dzieje, gdy pracodawca nie odpowie na żądanie urlopu?
Brak wyraźnego sprzeciwu ze strony pracodawcy traktowany jest jako zgoda na udzielenie urlopu.
Źródła
- Gazeta Prawna: Urlop na żądanie nie zawsze oznacza wolne. Kiedy pracodawca może odmówić?
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. 1974 nr 24 poz. 141)
Czy Twój pracodawca kiedykolwiek odmówił Ci jednego z czterech dni urlopu na żądanie?
Stan prawny na dzień: 2026-11-01. Zakres: Dotyczy pracowników zatrudnionych na podstawie Kodeksu pracy, którym przysługuje urlop wypoczynkowy, a wraz z nim prawo do wykorzystania czterech dni urlopu na żądanie w roku kalendarzowym — pod warunkiem zgłoszenia żądania najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu i uzyskania zgody pracodawcy. Czego nie obejmuje: Artykuł nie dotyczy osób zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych (np. zlecenie, dzieło), które nie podlegają przepisom o urlopie wypoczynkowym z Kodeksu pracy. Nie opisuje też sytuacji, w których doszło już do sporu sądowego dotyczącego konkretnego pracownika — przywołane orzeczenia dotyczą zasad ogólnych, nie konkretnego stanu faktycznego czytelnika. Pochodzenie tekstu: Materiał przygotowany automatycznie na podstawie źródeł wymienionych powyżej i zweryfikowany pod kątem zgodności z nimi. Nie stanowi porady prawnej.
Brak komentarzy