Osoba z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności może liczyć na krótszy dzień pracy bez utraty pensji, dodatkowe 10 dni urlopu rocznie oraz płatny turnus rehabilitacyjny trwający maksymalnie 21 dni roboczych. Jak podaje Gazeta Prawna, na 31 grudnia 2025 r. w Polsce 4,1 mln osób miało ważne orzeczenie o niepełnosprawności, a umiarkowany stopień dotyczył 41,5 proc. z nich. Poniżej wyjaśniamy, jak uzyskać takie orzeczenie i jakie uprawnienia się z nim wiążą – według informacji przywołanych w artykule źródłowym.
Ile osób w Polsce ma orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności?
Według danych GUS przywołanych w artykule, na koniec 2025 r. ważne orzeczenie o niepełnosprawności posiadało 4,1 mln Polaków, co odpowiada 10,9 proc. ludności kraju. Najliczniejszą grupą byli seniorzy w wieku 70–74 lata – 568,2 tys. osób. GUS podaje też rozkład stopni: umiarkowany orzeczono u 41,5 proc. osób, znaczny u 29,2 proc., a lekki u 23,2 proc.
Kiedy orzeka się umiarkowany stopień niepełnosprawności?
Zgodnie z art. 4 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jak przytacza artykuł źródłowy, do tego stopnia zalicza się naruszenie sprawności organizmu, które powoduje niezdolność do pracy, albo zdolność do pracy wyłącznie w warunkach pracy chronionej, albo wymaga czasowej lub częściowej pomocy innych osób przy pełnieniu ról społecznych. Artykuł zaznacza, że taki stopień nie wyklucza zatrudnienia u pracodawcy niezapewniającego warunków pracy chronionej – wtedy to po jego stronie leży dostosowanie stanowiska pracy albo zaproponowanie telepracy.
Jak uzyskać orzeczenie o niepełnosprawności?
Jak opisuje źródło, wniosek trzeba złożyć do powiatowego lub miejskiego zespołu ds. orzekania niepełnosprawności właściwego dla miejsca zamieszkania. Może go złożyć sama zainteresowana osoba, jej przedstawiciel ustawowy (np. w przypadku dzieci lub osób ubezwłasnowolnionych) albo kierownik ośrodka pomocy społecznej – ten ostatni wyłącznie za zgodą zainteresowanego lub jego przedstawiciela.
Do kompletu dokumentów, jak podaje artykuł, należą: wniosek o wydanie orzeczenia, aktualne zaświadczenie lekarskie wystawione specjalnie na potrzeby zespołu orzekającego (ważne 30 dni od daty wystawienia) oraz dokumentacja medyczna – wyniki badań, historia choroby, opinie specjalistów czy odpisy szpitalne. Posiedzenie składu orzekającego odbywa się zwykle w ciągu jednego do dwóch miesięcy od złożenia wniosku, a o decyzji zainteresowany dowiaduje się w ciągu 14 dni od posiedzenia.
Czy orzeczenie wydaje się na stałe, czy na czas określony?
Artykuł wskazuje, że stopień niepełnosprawności orzeka się na czas określony lub na stałe, a o długości ważności decyduje ocena możliwości poprawy funkcjonowania danej osoby. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności dotyczy osób, które ukończyły 16 rok życia.
Jakie uprawnienia pracownicze daje orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności?
Jak informuje Gazeta Prawna, pracownik z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności może pracować 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo zamiast standardowych 8 godzin i 40 godzin, przy czym skrócenie czasu pracy nie obniża wynagrodzenia. Do tego dochodzi dodatkowy urlop w wymiarze 10 dni roboczych rocznie, przysługujący po przepracowaniu roku z takim orzeczeniem.
Artykuł podaje również, że taki pracownik może wyjechać raz w roku na turnus rehabilitacyjny trwający maksymalnie 21 dni roboczych, zachowując prawo do wynagrodzenia. Turnus służy wykonaniu badań lub zabiegów poprawiających zdrowie, a także naprawie lub zaopatrzeniu się w sprzęt medyczny.
Ile dofinansowania z PFRON może dostać pracodawca zatrudniający taką osobę?
Według danych przywołanych w artykule, w 2026 r. pracodawca zatrudniający osobę z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności może otrzymać z PFRON miesięczne dofinansowanie w wysokości 1550 zł. Jeśli u pracownika współwystępują dodatkowe schorzenia – takie jak choroby psychiczne, całościowe zaburzenia rozwojowe, upośledzenie umysłowe, choroby powodujące niewidzenie czy epilepsja – dofinansowanie rośnie o kolejne 1035 zł. Łącznie, jak wylicza źródło, pracodawca może więc otrzymać nawet 2585 zł miesięcznie na jednego pracownika.
Więcej o uprawnieniach osób z niepełnosprawnościami w miejscu pracy można znaleźć w innych materiałach na NowoczesnePrawoPracy.pl, m.in. w artykułach poświęconych dodatkowym urlopom pracowniczym oraz zasadom przystosowania stanowiska pracy do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
FAQ – najczęstsze pytania
Czy umiarkowany stopień niepełnosprawności wyklucza zatrudnienie u zwykłego pracodawcy?
Nie – jak podaje artykuł źródłowy, taka osoba może pracować u pracodawcy niezapewniającego warunków pracy chronionej, o ile ten dostosuje stanowisko pracy lub zaoferuje telepracę.
Ile trwa procedura wydania orzeczenia?
Według opisu w artykule, posiedzenie zespołu orzekającego odbywa się zwykle w ciągu jednego do dwóch miesięcy od złożenia wniosku, a decyzję poznaje się w ciągu 14 dni od posiedzenia.
Czy dodatkowy urlop przysługuje od razu po otrzymaniu orzeczenia?
Jak podaje Gazeta Prawna, dodatkowy urlop w wymiarze 10 dni roboczych przysługuje po przepracowaniu roku z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
Źródła
- Gazeta Prawna – Umiarkowany stopień niepełnosprawności 2026/2027. Oto zestawienie zniżek
- Główny Urząd Statystyczny (GUS)
- Internetowy System Aktów Prawnych – ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Czy wiedziałeś, że dodatkowy płatny turnus rehabilitacyjny może trwać aż 21 dni roboczych w roku?
Stan prawny na dzień: 2026-10-19. Zakres: Osoby powyżej 16. roku życia posiadające ważne orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane przez powiatowy lub miejski zespół ds. orzekania o niepełnosprawności, w tym pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę. Czego nie obejmuje: Artykuł nie dotyczy osób z lekkim lub znacznym stopniem niepełnosprawności, osób poniżej 16. roku życia (dla których stosuje się inne zasady orzekania), ani osób prowadzących działalność gospodarczą lub pracujących na innych podstawach niż stosunek pracy – te kwestie nie są opisane w źródle. Pochodzenie tekstu: Materiał przygotowany automatycznie na podstawie źródeł wymienionych powyżej i zweryfikowany pod kątem zgodności z nimi. Nie stanowi porady prawnej.
Brak komentarzy