Renta wdowia: od 1.01.2027 udział rośnie z 15% do 25%. Petycja chce 15%

Ten temat na: Facebook / Instagram / YouTube

Od 1 stycznia 2027 r. udział drugiego świadczenia w wypłacie renty wdowiej rośnie z 15 do 25 proc. — tak stanowi ustawa z 26 lipca 2024 r. Trafiająca do senackiej Komisji Petycji petycja chce zatrzymać tę stawkę na poziomie 15 proc. dla osób, które rentę wdowią już otrzymują, a zwolnione w ten sposób środki przeznaczyć na nowych uprawnionych — tych, którzy stracili małżonka wcześniej, niż dziś pozwala na to prawo.

Jak zmieni się wypłata renty wdowiej od stycznia 2027 r.?

ZUS wypłaca rentę wdowią w jednym z dwóch wariantów: albo w całości własną emeryturę lub rentę, dopłacając do niej część renty rodzinnej po małżonku, albo w całości rentę rodzinną, dopłacając część własnego świadczenia. Od 1 stycznia 2027 r. ta dopłacana część rośnie z 15 do 25 proc. — różnica 10 punktów procentowych realnie zmienia wysokość wypłaty w obu wariantach.

Kiedy ZUS połączy emeryturę z rentą rodzinną po mężu lub żonie?

Prawo do połączenia świadczeń mają dziś wdowy po 60. roku życia i wdowcy po 65. roku życia — to pierwszy, podstawowy warunek wieku. Drugi próg dotyczy innego momentu: chwili, w której powstało prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku. U kobiet próg ten wypada nie wcześniej niż w dniu 55. urodzin, u mężczyzn — w dniu 60. urodzin. Gdy to prawo nabyto wcześniej, późniejsze dożycie wieku emerytalnego nie wystarcza, by świadczenia można było łączyć.

Dobrze to widać na przykładzie dwóch 62-letnich wdów, które prawo do renty rodzinnej nabyły w dniu śmierci męża i spełniają resztę warunków. Ta, która w dniu nabycia tego prawa miała 54 lata i 11 miesięcy, nie doczeka połączenia świadczeń nawet dziś, mimo własnej emerytury — zabrakło jej miesiąca do progu. Druga, która miała wtedy 55 lat i 1 miesiąc, może już wystąpić o rentę wdowią. Oprócz wieku ustawa wymaga też prawa do własnego świadczenia, pozostawania we wspólności małżeńskiej do śmierci małżonka i braku nowego związku małżeńskiego.

O ile niższa byłaby wypłata, gdyby stawka została na poziomie 15 proc.?

Przy emeryturze własnej 3400 zł brutto i rencie rodzinnej 2400 zł brutto wypłata całej emerytury z dopłatą 15 proc. renty rodzinnej daje 3760 zł. Przy stawce 25 proc. jest to 4000 zł — czyli po styczniu świadczenie wyniesie o 240 zł więcej, niż gdyby procent dopłaty został bez zmian.

Przy rencie rodzinnej 5500 zł brutto i emeryturze własnej 2400 zł brutto pełna renta rodzinna z dopłatą 15 proc. emerytury daje 5860 zł. Rachunek dla 25 proc. wskazuje 6100 zł, ale wypłatę ogranicza limit 5935,47 zł, czyli trzykrotność najniższej emerytury — przy założeniu, że do tego limitu nie wlicza się nic innego. Różnica między obiema stawkami wynosi w tym przypadku 75,47 zł. Oba porównania opierają się na tych samych świadczeniach, styczniowym limicie i stawkach, bez marcowej waloryzacji.

Co proponuje petycja o rentę wdowią skierowana do Senatu?

Petycja z 22 października 2026 r., oznaczona sygnaturą P11-275/26, pochodzi od autora, który wniósł o nieujawnianie swoich danych osobowych. Postuluje on, by w przyszłości z renty wdowiej mogły skorzystać też osoby, które straciły małżonka na długo przed wiekiem emerytalnym — jako przykład takiej sytuacji podaje utratę małżonka w wieku 40–50 lat. Argumentuje to tym, że po śmierci męża lub żony koszty, jak czynsz czy ogrzewanie, trzeba przez lata opłacać z jednego dochodu.

W samej petycji nie ma jednak zapisu wskazującego konkretny nowy próg wieku ani przepisów mówiących, od kiedy poszczególne osoby mogłyby ubiegać się o połączenie wypłat. Sam przykład wieku 40–50 lat niczego więc nie rozstrzyga o prawie do wypłaty w tym okresie życia. Sposób finansowania zmiany też jest w petycji wskazany: dopłata ma zostać przy 15 proc. dla tych, którzy rentę wdowią już mają przyznaną, a pieniądze zarezerwowane na wzrost do 25 proc. mają zasilić wypłaty dla osób nowo uprawnionych.

Gdyby ustawodawca przyjął taką zmianę, część seniorów, którzy owdowieli w młodszym wieku, mogłaby doliczyć do swojej emerytury część renty po małżonku albo otrzymywać całą rentę rodzinną i część własnego świadczenia. Jednocześnie osoby już pobierające rentę wdowią nadal dostawałyby 15 proc. drugiego świadczenia, a nie 25 proc. przewidziane od stycznia.

Jaki jest status petycji w Komisji Petycji Senatu?

Senat skierował petycję do Komisji Petycji 4 listopada 2026 r. Publiczna karta sprawy nie wykazuje żadnego nowszego kroku niż ten z 16 listopada 2026 r. — bez decyzji komisji o podjęciu prac nad zmianą. Zmiana styczniowej stawki albo kryterium wieku wymagałaby nowelizacji ustawy, a na tym etapie, bez takiej decyzji i bez wyliczeń w samej petycji, ile osób zyskałoby uprawnienia i czy zaoszczędzone środki wystarczyłyby na ich wypłaty, szanse na zmianę przed styczniowymi wypłatami wydają się małe.

Przepisy zakładają, że w 2028 r. rząd dokona przeglądu procentowego udziału drugiego świadczenia, sprawdzając, czy zasadna byłaby jego kolejna podwyżka. Resort rodziny, odpowiadając na inną petycję, wskazywał, że ten przegląd będzie też okazją, by przyjrzeć się kręgowi osób uprawnionych do renty wdowiej.

Renta wdowia – najczęściej zadawane pytania

Czy trzeba składać nowy wniosek do ZUS, by od stycznia dostać 25 proc. drugiego świadczenia?

Nie. Osobom, którym ZUS przyznał rentę wdowią do końca 2026 r., świadczenie zostanie przeliczone z urzędu.

Czy brak prawa do renty wdowiej oznacza utratę renty rodzinnej?

Nie. Prawo do renty rodzinnej ZUS ustala odrębnie od renty wdowiej. Gdy ktoś ma prawo do renty rodzinnej i do własnej emerytury, ale nie spełnia warunków ich łączenia, ZUS co do zasady wypłaca jedno z tych świadczeń — wyższe albo wybrane przez zainteresowanego.

Czy petycja przewiduje rentę wdowią już od 40. roku życia?

Nie wprost. Wiek 40–50 lat w petycji jest przykładem sytuacji utraty małżonka, a nie proponowanym progiem wypłaty — autor nie wskazuje konkretnego nowego wieku, od którego świadczenie miałoby przysługiwać.

A w Twojej rodzinie data owdowienia zmieściła się w ustawowym progu wieku, czy — jak w pierwszym z opisanych przykładów — zabrakło do niego tylko jednego miesiąca?

Źródła

TLKP - Księgowość,        
  Podatki, Kadry i Płace

Zostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *