Trybunał Konstytucyjny orzekł, że sposób naliczania tzw. emerytur czerwcowych w latach 2009–2019 był niezgodny z konstytucją – podaje Dziennik.pl. Dwaj konstytucjonaliści, z którymi rozmawiał portal, oceniają jednak to rozstrzygnięcie zupełnie inaczej, a jeden z nich twierdzi wprost, że wyrok w ogóle nie został skutecznie wydany.
Dla osób, które przechodziły na emeryturę w czerwcu w tym okresie, oznacza to dużą niepewność – jedni eksperci mówią o konieczności wyrównania świadczeń, inni podważają samą ważność orzeczenia.
Czym są emerytury czerwcowe i dlaczego TK się nimi zajął?
Jak wyjaśnia dr hab. Jacek Zaleśny z UW w rozmowie z Dziennik.pl, mechanizm naliczania świadczeń sprawiał, że wysokość emerytury zależała od miesiąca, w którym dana osoba nabyła do niej prawo. Osoby przechodzące na emeryturę w marcu były w lepszej sytuacji niż te, które zrobiły to w czerwcu. Zdaniem eksperta oznaczało to, że część emerytów – mimo identycznego statusu – była traktowana gorzej z przyczyn od siebie niezależnych. Sprawa dotyczyła świadczeń przyznanych między 2009 a 2019 rokiem, a TK orzekał w niej pod sygnaturą P 7/22.
Co zdaniem dr. Zaleśnego oznacza wyrok dla budżetu państwa?
Według dr. Zaleśnego koszty dostosowania wydatków do treści orzeczenia mają być, jak to ujął, na poziomie promili budżetu państwa – zdecydowanie poniżej jednego procenta wydatków. Ekspert ocenia, że problemem dla finansów publicznych są nieuzasadnione wydatki, a nie koszt przywrócenia zgodności z prawem. Jego zdaniem skoro system emerytalny opiera się na funduszu ubezpieczeń społecznych, to na ustawodawcy spoczywa – jak twierdzi – obowiązek zapewnienia środków potrzebnych do wykonania wyroku.
Zaleśny podkreśla też, że mimo niewielkiej skali finansowej sprawa ma, jego zdaniem, duże znaczenie dla praworządności i równego traktowania obywateli przez prawo.
Dlaczego prof. Marek Chmaj twierdzi, że wyroku nie trzeba wykonywać?
Prof. Marek Chmaj z Uniwersytetu SWPS przedstawia diametralnie inne stanowisko. Jak przekazał Dziennik.pl, w składzie orzekającym w sprawie P 7/22 zasiadał Justyn Piskorski, określany jako tzw. “dubler” – osoba, zdaniem Chmaja, nieuprawniona do orzekania w Trybunale. Z tego powodu, jak twierdzi ekspert SWPS, skład był nieprawidłowy, a Trybunał w praktyce nie wydał wyroku. Chmaj ocenia, że podjęte rozstrzygnięcie nie ma charakteru powszechnie obowiązującego i nie podlega wykonaniu.
Dlaczego TK wydał ten wyrok akurat teraz?
Dr Zaleśny zwraca uwagę, że orzeczenie zapadło zaledwie dwa dni po powołaniu nowego Sejmu. Jak zaznacza, nie jest w stanie przesądzić, jakie okoliczności sprawiły, że Trybunał – który według niego od lat funkcjonuje nieefektywnie – akurat teraz zajął się tą sprawą. Dodaje jednak, że niezależnie od motywacji ważne jest samo rozstrzygnięcie problemu, a stan wątpliwości konstytucyjnych, jego zdaniem, nie powinien trwać bez końca.
Warto też doczytać, jak zmiany w otoczeniu prawnym po wyborach mogą wpływać na inne obszary prawa pracy i ubezpieczeń społecznych – więcej na ten temat w materiałach o zmianach w przepisach emerytalnych publikowanych na NowoczesnePrawoPracy.pl.
FAQ
Kogo dotyczy spór o emerytury czerwcowe?
Według Dziennik.pl chodzi o osoby, które nabyły prawo do emerytury w czerwcu w latach 2009–2019 i – jak twierdzi dr Zaleśny – otrzymały niższe świadczenia niż osoby przechodzące na emeryturę w innych miesiącach.
Czy wyrok TK jest ostateczny i musi być wykonany?
Opinie ekspertów są tu sprzeczne. Dr Zaleśny twierdzi, że rozstrzygnięcie musi być bezwzględnie wykonane, natomiast prof. Chmaj ocenia, że ze względu na skład orzekający wyrok nie ma mocy powszechnie obowiązującej i nie podlega wykonaniu.
Ile mają kosztować zmiany związane z wyrokiem?
Dr Zaleśny szacuje, że koszt dostosowania wydatków budżetowych do wyroku mieści się na poziomie promili wydatków budżetu państwa, czyli zdecydowanie poniżej jednego procenta.
Źródła
Czy w Twojej rodzinie ktoś przeszedł na emeryturę w czerwcu między 2009 a 2019 rokiem i mógłby być objęty tym sporem?
Stan prawny na dzień: 2026-10-16. Zakres: Spór dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury w czerwcu w latach 2009–2019 i – zdaniem dr. Zaleśnego – otrzymały niższe świadczenie niż osoby przechodzące na emeryturę w innych miesiącach, na mocy orzeczenia TK w sprawie P 7/22, którego status i skuteczność są jednak sporne między cytowanymi ekspertami. Czego nie obejmuje: Artykuł nie dotyczy osób przechodzących na emeryturę w innych miesiącach niż czerwiec ani świadczeń przyznanych poza okresem 2009–2019. Jak wskazuje prof. Marek Chmaj, orzeczenie nie ma jego zdaniem charakteru powszechnie obowiązującego i nie podlega wykonaniu, podczas gdy zdaniem dr. Zaleśnego musi zostać bezwzględnie wykonane – źródło nie rozstrzyga tego sporu ani nie podaje konkretnych kroków legislacyjnych czy terminów, które miałby wprowadzić rząd. Pochodzenie tekstu: Materiał przygotowany automatycznie na podstawie źródeł wymienionych powyżej i zweryfikowany pod kątem zgodności z nimi. Nie stanowi porady prawnej.
Brak komentarzy