Ten temat na: Instagram
Od 1 stycznia 2027 r. pieniądze, które jeden małżonek przekazuje drugiemu na utrzymanie rodziny, mają być wyłączone z PIT niezależnie od tego, czy małżonkowie mają wspólność czy rozdzielność majątkową – zakłada to nowelizacja uchwalona przez Sejm i Senat, która czeka na podpis prezydenta. Do końca 2026 r. obowiązują dotychczasowe zasady, według których fiskus przy rozdzielności majątkowej traktował takie przelewy jako opodatkowany przychód. Zmiana nie rozwiewa jednak wątpliwości co do świadczeń dla małżonka pozostającego w separacji.
Dlaczego fiskus dziś opodatkowuje przelewy między małżonkami z rozdzielnością?
Fiskus opodatkowuje te przelewy, bo obowiązujący dziś art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT wyłącza z opodatkowania tylko świadczenia na potrzeby rodziny z art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, które są objęte wspólnością majątkową małżeńską. Gdy małżonkowie mają rozdzielność, organy podatkowe uznają, że wyłączenie już nie działa – choć obowiązek przyczyniania się do utrzymania rodziny ciąży na obojgu małżonkach bez względu na ich ustrój majątkowy.
Tak uznał dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, rozstrzygając sprawę małżeństwa, w którym mąż od 2016 r. przekazywał żonie 6000 zł miesięcznie na podstawie postanowienia sądu o zabezpieczeniu, mimo że przez cały czas mieszkał z rodziną i sam korzystał z tych środków – chodziło o interpretację z 13 lipca 2023 r. (sygn. 0114-KDIP3-2.4011.460.2023.2.MN). Organ zakwalifikował te pieniądze jako przychód żony z innych źródeł, opodatkowany według skali podatkowej (art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT).
Rzecznik Praw Obywatelskich już od 2024 r. zgłaszał zastrzeżenia do tej nierówności w traktowaniu małżonków. Ministerstwo Finansów broniło początkowo obowiązujących reguł, lecz w końcu samo wystąpiło z propozycją ich zmiany.
Co dokładnie zmienia nowelizacja ustawy o PIT?
Nowelizacja wykreśla z art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT zastrzeżenie o wspólności majątkowej małżeńskiej, dzięki czemu wyłączenie obejmie świadczenia na potrzeby rodziny z art. 27 k.r.o. niezależnie od ustroju majątkowego małżonków. Przepis nie przewiduje ani limitu kwotowego, ani wymogu, by świadczenie zostało zasądzone przez sąd – to nie nowe zwolnienie podatkowe, a rozszerzenie wyłączenia z zakresu ustawy, więc takich pieniędzy nie trzeba wpisywać do zeznania.
Przepis trafił do rządowej nowelizacji ustaw o PIT, CIT i ryczałcie, zarejestrowanej jako druk sejmowy nr 3137. Izba niższa przyjęła go 22 października 2026 r., izba wyższa dołączyła poprawki 27 października, a Sejm zaakceptował je 5 listopada. Dzień później dokument trafił na biurko prezydenta, który ma 21 dni na podjęcie decyzji. Jeśli ustawa zostanie podpisana i ogłoszona, nowe reguły mają zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2027 r., zgodnie z art. 6 nowelizacji.
Od kiedy liczy się nowe wyłączenie z PIT?
Nowe wyłączenie ma objąć wyłącznie przychody otrzymane od 1 stycznia 2027 r., co wynika z art. 4 ust. 1 nowelizacji – a o tym, kiedy przychód powstał, decyduje data wpływu pieniędzy (art. 11 ust. 1 ustawy o PIT), nie termin złożenia zeznania. Świadczenia otrzymane w 2026 r. trzeba rozliczyć według dotychczasowych reguł, nawet jeśli zeznanie za ten rok trafi do urzędu już w 2027 r. Samo rozszerzenie wyłączenia nie daje podstawy do odzyskania podatku zapłaconego od takich świadczeń za wcześniejsze lata.
Praktyka fiskusa nie jest jednolita
Nie każdy przelew przy rozdzielności majątkowej skutkował dotąd podatkiem, choć z wydanych dotychczas interpretacji trudno wyprowadzić jedną prostą regułę. W rozstrzygnięciu z 9 lipca 2024 r. (sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.306.2024.2.KKA) dyrektor KIS przyjął, że żona nie ma przychodu, gdy mąż z własnej inicjatywy co tydzień przelewał jej pieniądze na wydatki całego domu, w tym także na zaspokojenie swoich potrzeb – mimo że małżonkowie mieli umowną rozdzielność i mieszkali razem, podobnie jak w sprawie rozstrzygniętej rok wcześniej na niekorzyść żony. Różnica leżała głównie w podstawie płatności: wcześniej było to orzeczenie sądu, tu – dobrowolne wpłaty. Wspólne zamieszkiwanie i przeznaczanie pieniędzy na potrzeby całej rodziny nie gwarantuje więc automatycznie braku podatku. W kolejnej interpretacji, z 19 lutego 2025 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.928.2024.1.TR), organ dodał, że wydanie zasądzonych pieniędzy na rzeczy i usługi dla dzieci nie zmienia charakteru przelewu w zwolnione świadczenie w naturze z art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o PIT.
Jak nowe przepisy zadziałają w praktyce? Trzy przykłady
Poniższe przykłady zakładają, że ustawa wejdzie w życie w uchwalonym brzmieniu. Zasady są identyczne, gdy przelew wykonuje żona.
Wspólność majątkowa: zmiana niczego nie dotyka
Gdy małżonkowie mają ustawową wspólność majątkową, comiesięczny przelew z pensji jednego z nich na konto drugiego – na rachunki, zakupy czy zajęcia dzieci – pozostaje poza PIT już w 2026 r., bo wynagrodzenie wchodzi do majątku wspólnego niezależnie od tego, na czyje konto trafia (art. 31 § 2 pkt 1 k.r.o.). Dla takiej pary nowelizacja nic nie zmienia: wyłączenie z art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT działało i będzie działać tak samo.
Rozdzielność i świadczenie zasądzone przez sąd
Gdy małżonkowie mają rozdzielność majątkową, a sąd zobowiązał jednego z nich do płacenia 6000 zł miesięcznie na zaspokojenie potrzeb rodziny z art. 27 k.r.o. – nie są to alimenty na dzieci – drugi małżonek musi, zgodnie ze stanowiskiem z interpretacji z 13 lipca 2023 r., wykazać te pieniądze jako dochód 72 000 zł w zeznaniu PIT-36 za 2026 r., składanym do 30 kwietnia 2027 r. Podatek według skali (12 proc.) wynosi od tej kwoty 8640 zł, a po odjęciu kwoty zmniejszającej podatek (3600 zł) do zapłaty zostaje 5040 zł – przy założeniu braku innych dochodów, odliczeń i ulg. Takie same pieniądze, otrzymane od 1 stycznia 2027 r., mają już nie być przychodem.
Separacja i alimenty na małżonka
Gdy małżonkowie pozostają w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem, a sąd zasądził np. 2000 zł miesięcznie na podstawie art. 61⁴ § 4 k.r.o. (odsyłającego do przepisu o alimentach między byłymi małżonkami z art. 60 k.r.o.), w 2026 r. zwolnieniu z PIT podlega tylko kwota do 700 zł miesięcznie (art. 21 ust. 1 pkt 127 lit. b ustawy o PIT). Nadwyżka – w tym przykładzie 15 600 zł rocznie – jest przychodem, choć przy braku innych dochodów podatek nie wystąpi, bo 12 proc. tej nadwyżki (1872 zł) nie przekracza kwoty zmniejszającej podatek. Nadwyżkę trzeba jednak wykazać w zeznaniu PIT-36 (art. 45 ust. 1 ustawy o PIT). Czy po 2027 r. coś się tu zmieni – zobacz w kolejnej sekcji.
Czy zmiana obejmie świadczenia dla małżonka w separacji?
Nie wiadomo na pewno. Zdaniem Sławomira Bilińskiego, autora komentarza do tej nowelizacji, literalna treść uchwalonej ustawy nie daje na to jednoznacznej odpowiedzi, choć uzasadnienie projektu zapowiada, że wyłączenie objęłoby też świadczenia przekazywane po orzeczeniu separacji – bo separacja powoduje powstanie rozdzielności majątkowej (art. 54 § 1 k.r.o.).
Nowelizacja usuwa jednak tylko warunek wspólności majątkowej, a sam przepis wciąż odsyła wyłącznie do art. 27 k.r.o. Jak przypomina Biliński, Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z 13 lipca 2011 r. (sygn. III CZP 39/11) stwierdził, że obowiązek wynikający z tego artykułu ustaje również po orzeczeniu separacji, a świadczenia na rzecz małżonka w separacji mają inną podstawę prawną – art. 61⁴ § 4 w związku z art. 60 k.r.o. Zdaniem Bilińskiego między celem zapowiedzianym w uzasadnieniu a literalnym brzmieniem ustawy istnieje więc rozbieżność, a samo uzasadnienie nie zastępuje treści przepisu – przy wykładni językowej alimenty na małżonka w separacji mogłyby więc nadal podlegać dotychczasowemu limitowi 700 zł miesięcznie. Biliński radzi, by do wyjaśnienia tej kwestii wystąpić o indywidualną interpretację podatkową.
Samo faktyczne rozstanie małżonków – na przykład z powodów zawodowych – nie ustanawia rozdzielności majątkowej i nie uruchamia nowego wyłączenia; zadziała ono tylko wtedy, gdy pieniądze rzeczywiście realizują obowiązek z art. 27 k.r.o. Biliński zwraca uwagę, że Sąd Najwyższy zauważył też, że trwała separacja faktyczna często prowadzi do wniosku, że ten obowiązek już ustał.
Zmiana w ogóle nie dotyczy alimentów na dzieci – korzystają one z osobnego zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 127 lit. a ustawy o PIT, które obejmuje dzieci do 25. roku życia, a bez względu na wiek także dzieci otrzymujące zasiłek lub dodatek pielęgnacyjny albo rentę socjalną.
Co warto zrobić już teraz w związku z PIT za 2026 r.?
Do końca 2026 r. obowiązują dotychczasowe reguły, więc osoby otrzymujące przy rozdzielności majątkowej pieniądze na potrzeby rodziny – zwłaszcza zasądzone przez sąd – powinny sprawdzić, czy mają z tego tytułu przychód do wykazania w zeznaniu za 2026 r. Warto zachować potwierdzenia przelewów, treść orzeczenia sądu i dokumenty pokazujące, na co faktycznie szły te pieniądze. Jeśli ustawa wejdzie w życie, od 1 stycznia 2027 r. wyłączenie z PIT przestanie zależeć od ustroju majątkowego małżonków, ale pytanie o alimenty po separacji na razie pozostaje otwarte.
FAQ – najczęstsze pytania
Czy każdy przelew między małżonkami skorzysta z nowego wyłączenia z PIT?
Nie. Wyłączenie obejmie tylko świadczenia realizujące obowiązek z art. 27 k.r.o., a sam dopisek “na dom” w tytule przelewu niczego nie przesądza. Nawet gdy wyłączenie nie zadziała, podatek nie musi wystąpić: darowizny objęte ustawą o podatku od spadków i darowizn są wyłączone z PIT (art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT), a pożyczka podlegająca zwrotowi co do zasady nie jest przychodem.
Czy takie pieniądze trzeba zgłaszać jako darowiznę?
Nie. Wykonanie obowiązku utrzymania rodziny nie jest darowizną – potwierdził to dyrektor KIS w interpretacji z 14 czerwca 2024 r. (sygn. 0111-KDIB2-2.4015.70.2024.1.MM).
Czy małżonkowie z rozdzielnością majątkową będą mogli rozliczyć PIT wspólnie?
Nie. Nowelizacja nie znosi wymogu wspólności majątkowej jako warunku wspólnego rozliczenia PIT małżonków (art. 6 ust. 2 ustawy o PIT).
Jeśli Wasze małżeństwo ma rozdzielność majątkową i co miesiąc przelewacie sobie pieniądze na dom – sprawdziliście już, czy za 2026 r. może Was czekać podatek, taki jak w przykładzie z 72 000 zł przychodu?
Źródła
- Sławomir Biliński, “Przelew od małżonka na utrzymanie domu. W 2027 r. ma zniknąć podatkowa pułapka w PIT!”, infor.pl, 10 listopada 2026 r. – infor.pl
- Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst ustawy) – isap.sejm.gov.pl
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst ustawy) – isap.sejm.gov.pl
- Sąd Najwyższy, uchwała z 13 lipca 2011 r., sygn. III CZP 39/11 – sn.pl
- Ministerstwo Finansów
- Senat RP
Stan prawny na dzień: 2026-11-10. Zakres: Dotyczy małżonków (w tym z rozdzielnością majątkową ustanowioną intercyzą), którzy przekazują sobie pieniądze na zaspokojenie potrzeb rodziny na podstawie art. 27 k.r.o., pod warunkiem że uchwalona przez Sejm i Senat nowelizacja ustawy o PIT zostanie podpisana przez prezydenta i ogłoszona – wtedy nowe wyłączenie z PIT obejmie przychody otrzymane od 1 stycznia 2027 r., bez względu na ustrój majątkowy małżonków i bez limitu kwotowego. Czego nie obejmuje: Nie obejmuje: świadczeń otrzymanych do końca 2026 r. (rozliczanych według dotychczasowych zasad, nawet w zeznaniu składanym w 2027 r.), alimentów na dzieci (osobne zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 127 lit. a ustawy o PIT), wspólnego rozliczenia PIT małżonków z rozdzielnością majątkową (nadal niemożliwe), a także – jak wskazuje autor komentarza – nie jest rozstrzygnięte, czy i jak nowe wyłączenie zadziała wobec alimentów na małżonka w separacji. Pochodzenie tekstu: Materiał przygotowany automatycznie na podstawie źródeł wymienionych powyżej i zweryfikowany pod kątem zgodności z nimi. Nie stanowi porady prawnej.
Brak komentarzy