120 000 emerytów czeka na przeliczenie emerytury. SN zdecyduje 18 listopada

Ten temat na: Facebook / Instagram

Sąd Najwyższy ma w środę 18 listopada 2026 r. podjąć uchwałę w sprawie wyroków Trybunału Konstytucyjnego, których rząd nie opublikował w Dzienniku Ustaw. Jak podaje forsal.pl, rozstrzygnięcie dotyczy między innymi około 120 000 emerytów czekających na przeliczenie emerytury, a z przywołanych w materiale wyliczeń wynika, że nierzadko chodzi o podwyżkę rzędu 800-1300 zł miesięcznie oraz wyrównanie w przedziale 40 000-60 000 zł.

Co ma rozstrzygnąć Sąd Najwyższy w uchwale z 18 listopada 2026 r.?

W uchwale z 18 listopada 2026 r. Sąd Najwyższy ma odpowiedzieć na trzy pytania dotyczące wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które nie trafiły do Dziennika Ustaw.

  • Czy wyrok TK, który uznaje dany przepis za niekonstytucyjny, pozwala wznowić sprawę już zakończoną prawomocnym wyrokiem sądu cywilnego?
  • Czy sąd musi uwzględnić wyrok TK już od chwili jego ogłoszenia na rozprawie, nawet bez publikacji w dzienniku urzędowym?
  • Jeśli publikacja nie jest konieczna, od którego momentu liczyć trzymiesięczny termin na złożenie skargi o wznowienie postępowania?

Jak podaje forsal.pl, na odpowiedzi czekają dziś setki tysięcy osób, dla których wyroki TK są korzystne, ale nie mogą się na nie swobodnie powołać i nie wiedzą, czy i kiedy warto iść do sądu.

Od kiedy rząd nie publikuje wyroków Trybunału Konstytucyjnego?

Rząd przestał publikować wyroki TK po uchwale Sejmu z 6 marca 2024 r. Jak wynika z materiału, ostatni wyrok trafił do Dziennika Ustaw 4 marca 2024 r., a pierwszym nieopublikowanym orzeczeniem był wyrok z 17 kwietnia 2024 r. w sprawie SK 123/20. 18 grudnia 2024 r. Rada Ministrów przyjęła uchwałę nr 162, w której sformalizowała swoje stanowisko w tej sprawie.

Dlaczego uchwała SN jest ważna dla około 120 000 emerytów?

Chodzi o wyrok TK z 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20), który – jak podaje materiał – zakwestionował sposób, w jaki pomniejszano podstawę obliczenia emerytury powszechnej o sumę świadczeń wypłaconych wcześniej z tytułu wcześniejszej emerytury. Problem dotyczy przede wszystkim osób, które przeszły na taką wcześniejszą emeryturę zanim wprowadzono przepisy o potrącaniu tych sum, a potem ubiegały się o emeryturę powszechną.

Ponieważ wyrok nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, ZUS – jak wskazuje forsal.pl – nie przeliczył świadczenia około 120 000 osobom, powołując się na brak tej publikacji. Do sądu trafiło dotąd około 2000 spraw; emeryci w większości uzyskali podwyżkę miesięcznej emerytury, trudniej natomiast o wyrównanie za wcześniejsze okresy. To właśnie ta nieliczna grupa, która zdecydowała się wystąpić do sądu, jak dotąd realnie skorzystała z wyroku TK – sądy w ich sprawach wprost stwierdzały, że stosują wyrok TK niezależnie od braku publikacji. Z wyliczeń przywołanych w materiale wynika, że nierzadko podwyżka emerytury sięga 800-1300 zł miesięcznie, a wyrównanie 40 000-60 000 zł.

Czy wejdzie specustawa, która miała oddać pieniądze emerytom?

Nie – jak podaje forsal.pl, to wciąż tylko projekt, i to w wersji mniej korzystnej niż pierwotna. Pierwsza wersja projektu zakładała ponowne przeliczenie emerytury bez odejmowania sumy świadczeń pobranych wcześniej, ale wprowadzała przy tym inne ograniczenie dotyczące waloryzowania składek i kapitału emerytalnego, a do tego nie dawała pełnego wyrównania za wcześniejsze lata.

13 lipca 2026 r. pojawiła się nowa wersja projektu, oznaczonego jako UD204, różniąca się od pierwotnej na niekorzyść świadczeniobiorców: zamiast przeliczenia emerytury przewiduje specjalne miesięczne zwiększenie świadczenia, którego wysokość ma zależeć między innymi od długości okresu pobierania wcześniejszej emerytury. Wypłaty mają ruszyć od 1 maja 2027 r., nadal bez wyrównania za wcześniejsze lata. Projekt zawiera też przepis ograniczający wszczynanie nowych postępowań o przeliczenie emerytury z pominięciem art. 25 ust. 1b.

Co uchwała SN może oznaczać dla właścicieli działek z wodociągami, gazociągami i słupami energetycznymi?

Chodzi o wyrok TK z 2 grudnia 2025 r. (P 10/16), w którym Trybunał zakwestionował możliwość nabywania przez przedsiębiorstwa przesyłowe – w drodze zasiedzenia przed 3 sierpnia 2008 r. – służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu, bez wyraźnej podstawy ustawowej. Datę 3 sierpnia 2008 r. materiał wiąże z chwilą, w której służebność przesyłu weszła do kodeksu cywilnego – nie można było zasiedzieć wcześniej czegoś, czego prawo jeszcze nie przewidywało.

Jak zaznacza forsal.pl, skuteczność takich roszczeń zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Według materiału osoby, przez których działki przebiegają urządzenia przesyłowe, mogą ubiegać się o wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu, a także o zapłatę za korzystanie z nieruchomości bez podstawy prawnej za okres do sześciu lat wstecz. Na początku roku Sąd Najwyższy przyznał jednemu z właścicieli działki obciążonej na rzecz firm przesyłowych przeszło 300 000 zł, ale – jak podaje materiał – w praktyce większość takich spraw kończy się kwotami niższymi, w przedziale 5000-40 000 zł.

Jak uchwała SN wiąże się ze świadczeniem pielęgnacyjnym dla opiekunów osób z niepełnosprawnościami?

Chodzi o wyrok TK z 25 marca 2026 r. (SK 18/22). Trybunał zakwestionował przepis, który do końca 2023 r. zabraniał opiekunom pobierającym świadczenie pielęgnacyjne jednoczesnego podjęcia pracy zarobkowej, uznając taki zakaz za niezgodny z konstytucją.

Jak zaznacza materiał, sprawy świadczenia pielęgnacyjnego rozstrzygają raczej sądy administracyjne – WSA i NSA – w których obowiązują inne przepisy o wznowieniu postępowania niż art. 401¹ Kodeksu postępowania cywilnego, wskazany w pytaniach do Sądu Najwyższego. Mimo to – jak podaje forsal.pl – uchwała SN może wyznaczyć kierunek orzekania także dla sądów administracyjnych.

Czekasz na przeliczenie emerytury po wyroku TK SK 140/20 – zgłosiłeś się już do ZUS albo do sądu, czy wolisz poczekać na uchwałę Sądu Najwyższego z 18 listopada 2026 r.?

Najczęściej zadawane pytania

Ile emerytów nie dostało przeliczenia emerytury po wyroku TK SK 140/20?

Jak podaje forsal.pl, ZUS nie przeliczył świadczenia około 120 000 osobom, powołując się na brak publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw. Do sądu poszło dotąd około 2000 emerytów, którzy w większości uzyskali podwyżkę miesięcznej emerytury.

Czy specustawa o przeliczeniu emerytur już obowiązuje?

Nie – zgodnie z materiałem to wciąż projekt (UD204). Jego wersja z 13 lipca 2026 r. przewiduje jedynie miesięczne zwiększenie świadczenia od 1 maja 2027 r., bez pełnego przeliczenia emerytury i bez wyrównania za wcześniejsze lata.

Co dokładnie rozstrzyga uchwała Sądu Najwyższego z 18 listopada 2026 r.?

Jak wskazuje forsal.pl, uchwała ma odpowiedzieć, czy nieopublikowane w Dzienniku Ustaw wyroki TK pozwalają wznowić prawomocnie zakończone sprawy, czy sądy muszą je uwzględniać już od ogłoszenia na rozprawie, oraz od kiedy liczyć trzymiesięczny termin na złożenie skargi o wznowienie.

Źródła

TLKP - Księgowość,        
  Podatki, Kadry i Płace

Zostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *