Część kobiet, które przeszły na emeryturę kilka lat przed ukończeniem 65. roku życia, może po tych urodzinach otrzymać wyższe świadczenie. Jak informuje ZUS, dzieje się tak dzięki ponownemu obliczeniu emerytury na podstawie art. 26c ustawy emerytalnej, jeśli kobieta pobierała wcześniej okresową emeryturę kapitałową. W przykładzie redakcyjnym opartym na hipotetycznych danych wyliczono wzrost świadczenia o 841,31 zł brutto miesięcznie.
Mechanizm nie obejmuje automatycznie wszystkich kobiet z roczników 1949–1968 — jak zaznacza ZUS, decydują indywidualne warunki, a nie sam rok urodzenia.
Które kobiety mogą liczyć na przeliczenie emerytury po 65. urodzinach?
Według ZUS przeliczenie z urzędu dotyczy kobiety, która do dnia poprzedzającego 65. urodziny pobierała okresową emeryturę kapitałową. W takiej sytuacji urząd ma z urzędu ponownie policzyć świadczenie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, powołując się na art. 26c ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Jak podaje źródło, do zastosowania tego mechanizmu nie trzeba dodatkowo przepracować kolejnych pięciu lat.
Przy ponownym obliczeniu ZUS ma uwzględniać średnie dalsze trwanie życia ustalone dla wieku 65 lat, obowiązujące w dniu, w którym kobieta ten wiek osiąga.
Dlaczego rocznik 1949–1968 nie oznacza automatycznej podwyżki?
Jak wyjaśnia ZUS, w tym przedziale roczników znajdują się zarówno kobiety, które 65. urodziny obchodziły dawno temu, jak i te, które jeszcze nie osiągnęły powszechnego wieku emerytalnego. Samo należenie do OFE nie wystarcza, by skorzystać z przeliczenia.
ZUS wskazuje, że okresowa emerytura kapitałowa przysługuje kobiecie urodzonej po 31 grudnia 1948 r., o ile łącznie spełnia ona kilka warunków: należy do OFE, ukończyła 60 lat, ma ustalone prawo do emerytury na nowych zasadach oraz zgromadziła na subkoncie kwotę odpowiadającą co najmniej dwudziestokrotności dodatku pielęgnacyjnego, sprawdzaną na ustawowo wskazany dzień. Jeśli środków jest mniej, ZUS ma je uwzględnić przy wyliczaniu emerytury z FUS. Źródło podkreśla, że rok 1968 nie stanowi ogólnej granicy działania tego mechanizmu — zasady odnoszą się do wszystkich kobiet urodzonych po 1948 roku.
Jak ZUS wylicza nową wysokość emerytury?
Jak opisuje źródło, podstawę nowego obliczenia stanowią zwaloryzowane składki zgromadzone na koncie, kapitał początkowy oraz środki pozostałe na subkoncie. Ustawa przewiduje przy tym wyłączenie dotyczące zwiększeń wynikających z waloryzacji kwartalnej, która była zastosowana przy wcześniejszym obliczaniu emerytury. Resort rodziny, jak podaje artykuł źródłowy, zapewnia, że po przeliczeniu emerytura z FUS nie może wypaść niżej niż suma wcześniejszej emerytury z FUS i okresowej emerytury kapitałowej, nawet jeśli wcześniej świadczenie składało się z dwóch części.
Przykładowe wyliczenie: o ile może wzrosnąć emerytura?
W przykładzie redakcyjnym opisanym w artykule źródłowym kobieta kończąca 65 lat w październiku 2026 r. otrzymywała łącznie 3200 zł brutto z emerytury z FUS oraz okresowej emerytury kapitałowej. Przy założeniu, że podstawa ponownego obliczenia wynosi 900 tys. zł, a dzielnik z tablicy GUS to 222,7 miesiąca, świadczenie po przeliczeniu wyniosłoby 4041,31 zł brutto — czyli o 841,31 zł brutto więcej miesięcznie. Przy takich założeniach różnica za 12 pełnych miesięcy, jeszcze bez uwzględniania kolejnych waloryzacji, wyniosłaby 10 095,72 zł brutto.
Źródło zastrzega wyraźnie, że to przykład redakcyjny oparty na założonych liczbach, a nie na danych konkretnej osoby ani wartościach przeciętnych. Indywidualny wynik zależy od tego, co faktycznie zapisano na koncie i subkoncie w ZUS.
Czy trzeba składać wniosek o przeliczenie emerytury po 65. roku życia?
W standardowej sytuacji opisanej w art. 26c ZUS ma dokonywać przeliczenia z urzędu, bez wniosku zainteresowanej. Jak zaznacza źródło, osobno traktowane są świadczenia przyznane przed 1 października 2017 r. — w tych przypadkach mogą mieć znaczenie dawne zasady podwyższonego wieku emerytalnego. Po ukończeniu 65 lat można też złożyć wniosek o emeryturę docelową jeszcze przed osiągnięciem tego wieku; jeśli nikt takiego wniosku nie złoży, ZUS ma dokonać przeliczenia z urzędu w terminie wskazanym w przepisach.
Co zrobić, jeśli przeliczenie z art. 26c nie dotyczy danej emerytury?
Jak podaje źródło, brak podstaw do rozliczenia na zasadach art. 26c nie zamyka innych dróg do podwyższenia świadczenia — ZUS stosuje wtedy inne zasady przeliczenia, które zależą od tego, jak przyznano emeryturę i jaka była historia ubezpieczenia danej osoby. Warto wtedy sprawdzić decyzję emerytalną ze sposobem obliczenia świadczenia, dane o składkach opłaconych już po przyznaniu emerytury oraz ewentualne dokumenty o zatrudnieniu lub wynagrodzeniu, które wcześniej nie zostały uwzględnione.
Nowo odnalezione składki lub dokumenty mogą uzasadniać złożenie wniosku o ponowne ustalenie wysokości świadczenia — służy do tego formularz ERPO, a w sprawach kapitału początkowego formularz EKP. Źródło zaznacza, że samo ukończenie 65 lat nie daje automatycznie każdej emerytce prawa do podzielenia całego kapitału przez krótszy okres dalszego trwania życia.
Więcej o zasadach waloryzacji świadczeń emerytalnych można przeczytać w naszym artykule o propozycji zmiany zasad waloryzacji emerytur w marcu, a o uprawnieniach osób chorujących przewlekle i wciąż pracujących — w tekście o świadczeniach dla pracujących z nadciśnieniem.
FAQ: przeliczenie emerytury kobiet po 65. urodzinach
Czy trzeba składać wniosek, żeby ZUS przeliczył emeryturę po 65. urodzinach?
Jak podaje źródło, w standardowym przypadku opisanym w art. 26c ZUS działa z urzędu, bez konieczności składania wniosku. Wyjątki dotyczą m.in. świadczeń przyznanych przed 1 października 2017 r.
Czy każda kobieta z rocznika 1949–1968 dostanie wyższą emeryturę?
Nie. Źródło wyjaśnia, że decydują indywidualne warunki, takie jak przynależność do OFE, wiek, ustalone prawo do emerytury na nowych zasadach oraz wysokość środków na subkoncie — sam rok urodzenia nic nie przesądza.
Co zrobić, jeśli ZUS nie przeliczy emerytury z urzędu?
Jak podaje źródło, warto sprawdzić decyzję emerytalną i ewentualne nieuwzględnione dotąd składki lub dokumenty o zatrudnieniu, a następnie złożyć wniosek ERPO (lub EKP w sprawie kapitału początkowego).
Źródła
- Gazeta Prawna: Kiedy ZUS przeliczy emeryturę kobiet po 65. roku życia
- ZUS.pl — oficjalny serwis Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
Czy Ty albo ktoś z Twojej rodziny kończy w najbliższym czasie 65 lat i pobierał emeryturę z OFE — sprawdziliście już, czy ZUS może przeliczyć to świadczenie?
Stan prawny na dzień: 2026-10-29. Zakres: Dotyczy kobiet urodzonych po 31 grudnia 1948 r., które do dnia poprzedzającego 65. urodziny pobierały okresową emeryturę kapitałową i spełniały łącznie warunki: przynależność do OFE, ukończone 60 lat, ustalone prawo do emerytury na nowych zasadach oraz odpowiednią kwotę środków na subkoncie (co najmniej dwudziestokrotność dodatku pielęgnacyjnego) badaną na ustawowo określony dzień. Czego nie obejmuje: Artykuł nie dotyczy automatycznie wszystkich kobiet z roczników 1949–1968 — rok urodzenia sam w sobie nie daje prawa do przeliczenia. Nie obejmuje też mężczyzn ani kobiet, które nie pobierały okresowej emerytury kapitałowej. Osobno traktowane są świadczenia przyznane przed 1 października 2017 r., dla których mogą obowiązywać inne zasady. Pochodzenie tekstu: Materiał przygotowany automatycznie na podstawie źródeł wymienionych powyżej i zweryfikowany pod kątem zgodności z nimi. Nie stanowi porady prawnej.
Brak komentarzy