Obywatele Ukrainy pracujący w Polsce podlegają tym samym zasadom emerytalnym co Polacy. Reguluje to polskie prawo ubezpieczeniowe, w tym ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a dodatkowo umowa między Polską a Ukrainą o zabezpieczeniu społecznym z 18 maja 2012 roku, obowiązująca od 2014 roku. Poniżej wyjaśniamy, jak ZUS stosuje te przepisy w praktyce.
Emerytura z ZUS nawet po jednym dniu pracy
Aby otrzymać polską emeryturę, trzeba spełnić dwa warunki: osiągnąć powszechny wiek emerytalny (60 lat kobiety, 65 lat mężczyźni) oraz mieć udokumentowany choćby najkrótszy okres opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne w Polsce. Wystarczy jeden dzień pracy na umowie o pracę lub zlecenie, za który odprowadzono składkę. ZUS przeliczy wtedy świadczenie proporcjonalnie do wpłaconych składek – przy bardzo krótkim stażu może to być kwota rzędu kilku groszy do kilkunastu złotych, czyli tzw. emerytura groszowa. Nawet w takiej sytuacji świadczeniobiorcy przysługuje raz w roku 13. i 14. emerytura.
Dopłata do minimalnej emerytury – kto może na nią liczyć
Osobna sprawa to dopłata do najniższej gwarantowanej emerytury, która od marca 2026 roku wynosi 1978,49 zł brutto. Samo osiągnięcie wieku emerytalnego nie wystarczy – jak tłumaczy Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim, konieczne jest udowodnienie odpowiedniego stażu: 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych dla kobiet oraz 25 lat dla mężczyzn. Okresy nieskładkowe mogą być wliczone tylko do wysokości jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych. Podstawą prawną jest tu art. 87 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a zasady te dotyczą osób urodzonych po 31 grudnia 1948 roku. Warto dodać, że zgodnie z art. 87 ust. 5 tej ustawy zarobki emeryta z pracy lub działalności gospodarczej przekraczające wysokość dopłaty powodują utratę prawa do wyrównania.
Przykład z artykułu źródłowego: jeśli kobieta ma 60 lat i 20-letni staż, a wyliczona emerytura wynosi 1000 zł brutto, ZUS dopłaci różnicę do kwoty najniższej emerytury – w tym wypadku 978,49 zł brutto.
Warunek zamieszkania w Polsce – dotyczy też Polaków
ZUS zastrzega, że dopłatę do minimalnej emerytury otrzyma tylko osoba stale zamieszkująca w Polsce – zasada ta obowiązuje niezależnie od obywatelstwa i dotyczy również Polaków mieszkających za granicą. Kto wyjedzie na stałe do innego kraju, dostanie emeryturę bez tego wyrównania. Inaczej jest z 13. i 14. emeryturą – te dodatkowe świadczenia roczne przysługują każdemu, kto ma przyznane prawo do polskiej emerytury lub renty, także przy groszowych świadczeniach, i nie są uzależnione od miejsca zamieszkania.
Staż pracy z Ukrainy może pomóc w uzyskaniu minimalnej emerytury
Zgodnie z umową polsko-ukraińską z 18 maja 2012 roku, ZUS może uwzględnić okresy zatrudnienia na Ukrainie przy ustalaniu uprawnień, np. do minimalnej emerytury. Oznacza to, że osoba z krótkim polskim stażem, ale wieloletnią pracą w Ukrainie, może dzięki sumowaniu okresów spełnić warunek stażowy potrzebny do dopłaty.
FAQ – najczęstsze pytania
Czy jeden dzień pracy w Polsce wystarczy do otrzymania emerytury z ZUS?
Tak, wystarczy udokumentowanie choćby jednodniowego okresu opłacania składek emerytalnych oraz osiągnięcie wieku emerytalnego. Świadczenie będzie jednak proporcjonalnie niskie, nawet groszowe.
Czy każdy dostanie dopłatę do minimalnej emerytury?
Nie. Potrzebny jest staż co najmniej 20 lat (kobiety) lub 25 lat (mężczyźni) okresów składkowych i nieskładkowych oraz stałe zamieszkanie w Polsce.
Czy staż pracy zdobyty na Ukrainie liczy się do polskiej emerytury?
Tak, na podstawie umowy między Polską a Ukrainą o zabezpieczeniu społecznym z 18 maja 2012 roku, okresy zatrudnienia na Ukrainie mogą być uwzględniane przy ustalaniu uprawnień, np. do minimalnej emerytury.
Źródła
Stan prawny na dzień: 2026-09-12. Zakres: Dotyczy obywateli Ukrainy (i innych ubezpieczonych, w tym Polaków) posiadających jakikolwiek udokumentowany okres opłacania składek emerytalnych w Polsce oraz osiągających powszechny wiek emerytalny (60 lat kobiety, 65 lat mężczyźni). Dopłata do minimalnej emerytury dotyczy osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., które udowodnią 20-letni (kobiety) lub 25-letni (mężczyźni) staż składkowy i nieskładkowy oraz mieszkają na stałe w Polsce. Czego nie obejmuje: Artykuł nie dotyczy osób niemieszkających na stałe w Polsce w kontekście dopłaty do minimalnej emerytury (oni jej nie otrzymają, niezależnie od obywatelstwa) oraz nie precyzuje zasad dla osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. Nie opisuje też szczegółowo zasad przyznawania zasiłku pogrzebowego ani rent, mimo że tytuł źródła je wspomina. Pochodzenie tekstu: Materiał przygotowany automatycznie na podstawie źródeł wymienionych powyżej i zweryfikowany pod kątem zgodności z nimi. Nie stanowi porady prawnej.
Brak komentarzy