W wyroku z 9 września 2026 r. (sygn. II FSK 1245/23) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął, że wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, przyznawane po przywróceniu do etatu, nie jest objęte podatkiem dochodowym, dopóki jego wysokość mieści się w granicach utraconej pensji netto. Każda złotówka ponad tę kwotę ma być już opodatkowana na zasadach ogólnych.
Czym jest wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy?
Przepis art. 47 Kodeksu pracy przyznaje je osobie, którą sąd przywrócił do etatu po bezprawnym zwolnieniu – za okres, w którym nie świadczyła pracy wyłącznie z powodu decyzji pracodawcy. Nie jest to zwykła pensja, bo w tym czasie obowiązki służbowe faktycznie nie były wykonywane, a Kodeks pracy traktuje je jako odrębną kategorię świadczeń, różną od typowego odszkodowania w potocznym rozumieniu.
Dlaczego NSA uznał to świadczenie za zwolnione z podatku?
Sąd sięgnął do utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, która od lat kwalifikuje wypłatę z art. 47 k.p. jako świadczenie o charakterze odszkodowawczym. Taka kwalifikacja otworzyła drogę do zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT – przepisu wyłączającego z opodatkowania odszkodowania zasądzone wyrokiem sądu, do wysokości w nim wskazanej. Fiskus wcześniej w ogóle kwestionował taką kwalifikację, mimo że sam przepis Kodeksu pracy mówi o „wynagrodzeniu”, a nie o „odszkodowaniu”.
Jakiej sprawy dotyczył wyrok NSA?
W 2017 r. pracodawca wypowiedział umowę mężczyźnie będącemu w wieku przedemerytalnym, czyli objętemu szczególną ochroną z art. 39 Kodeksu pracy, która co do zasady wyklucza zwolnienie takiej osoby. Pracownik wystąpił do sądu o przywrócenie do pracy na podstawie art. 45 § 1 k.p. oraz o wynagrodzenie za cały okres pozostawania bez etatu, powołując się na art. 47 i art. 57 § 1 k.p. Dopiero w 2020 r. sąd pracy uznał racje pracownika, przywracając go do pracy i zasądzając wynagrodzenie za cały ten okres. Do pracy wrócił 1 kwietnia 2022 r., a należną kwotę pracodawca wypłacił dziesięć dni później – pomniejszoną o zaliczkę na podatek dochodowy przekazaną do urzędu skarbowego. Spór o zasadność tego potrącenia zakończył się dopiero we wrześniu 2026 r., niemal dekadę po samym wypowiedzeniu umowy.
Czy każda wypłata po przywróceniu do pracy jest wolna od PIT?
Nie. Zwolnienie obejmuje wyłącznie tę część wypłaty, która odpowiada utraconemu wynagrodzeniu netto. Jeśli zasądzona suma jest wyższa – bo w tym samym postępowaniu pracownik dochodził jeszcze innych zaległości pracodawcy – nadwyżka ponad równowartość utraconej pensji netto może podlegać opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Wyrok NSA przesuwa więc punkt sporu z fiskusem: nie chodzi już o to, czy zwolnienie w ogóle przysługuje, lecz o to, jak poprawnie wyliczyć kwotę netto. Komunikat NSA ujawnia na razie samą sentencję i ustne motywy rozstrzygnięcia – pisemne uzasadnienie ma zostać opublikowane później.
Jak odzyskać nadpłacony podatek?
Osoba, której pracodawca jako płatnik pobrał zaliczkę na PIT od takiego świadczenia, może ubiegać się o zwrot nadpłaty. Warto zgromadzić wyrok sądu pracy, potwierdzenie wypłaty oraz PIT-11 od pracodawcy, zweryfikować, czy otrzymana kwota rzeczywiście odpowiada utraconej pensji netto, a następnie złożyć do właściwego urzędu skarbowego wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Przy większych kwotach warto skonsultować rozliczenie z doradcą podatkowym, bo termin na odzyskanie nadpłaty jest ograniczony. Wyrok NSA wiąże wprost tylko w tej jednej sprawie, ale wyznacza kierunek, którym powinny kierować się urzędy skarbowe i sądy przy podobnych sporach.
Najczęstsze pytania o PIT od wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy
Czym jest wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy?
To świadczenie z art. 47 Kodeksu pracy, przysługujące osobie przywróconej do pracy po niezgodnym z prawem zwolnieniu, za okres, w którym nie pracowała z winy pracodawcy.
Czy to wynagrodzenie jest opodatkowane?
Według wyroku NSA z 9 września 2026 r. (sygn. II FSK 1245/23) nie – w części odpowiadającej utraconemu wynagrodzeniu netto. Nadwyżka ponad tę kwotę może już podlegać PIT.
Jak odzyskać podatek pobrany wcześniej przez pracodawcę?
Trzeba zebrać wyrok sądu pracy, potwierdzenie wypłaty i PIT-11, sprawdzić zgodność wypłaconej kwoty z utraconą pensją netto, a potem złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty do właściwego urzędu skarbowego.
Źródła
- Forsal.pl: Jest wynagrodzenie, od którego nie zapłacisz podatku. Sąd wyjaśnił to po latach sporu ze skarbówką
- Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (NSA) – baza wyroków, w tym sygn. II FSK 1245/23
Czy w Twojej sprawie o przywrócenie do pracy pracodawca też pobrał podatek od wynagrodzenia za czas pozostawania bez etatu?
Stan prawny na dzień: 2026-10-20. Zakres: Dotyczy pracowników przywróconych do pracy prawomocnym wyrokiem sądu pracy po niezgodnym z prawem zwolnieniu, którym wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy (art. 47 k.p.) w kwocie odpowiadającej utraconemu wynagrodzeniu netto – tylko taka część wypłaty korzysta ze zwolnienia z PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT. Czego nie obejmuje: Wyrok nie obejmuje nadwyżki wypłaty ponad utracone wynagrodzenie netto ani innych roszczeń dochodzonych równolegle w tym samym postępowaniu (np. zaległych świadczeń pracodawcy) – te mogą podlegać opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Artykuł nie rozstrzyga też sytuacji osób bez prawomocnego wyroku przywracającego do pracy ani szczegółowej metody wyliczania równowartości netto, bo pisemne uzasadnienie wyroku NSA nie zostało jeszcze opublikowane. Pochodzenie tekstu: Materiał przygotowany automatycznie na podstawie źródeł wymienionych powyżej i zweryfikowany pod kątem zgodności z nimi. Nie stanowi porady prawnej.
Brak komentarzy