Coraz więcej Polaków w wieku 50+ decyduje się na dodatkowe zajęcia zarobkowe obok głównego etatu. Jak wskazują dane opisane przez serwis kadry.infor.pl, zjawisko to nie wynika z chęci samorealizacji czy pasji — to efekt rosnących kosztów życia i braku finansowej poduszki bezpieczeństwa. Eksperci alarmują, że dla wielu pracowników po pięćdziesiątce dodatkowe źródło dochodu stało się po prostu koniecznością.
Dlaczego pracownicy 50+ dorabiają do etatu?
Specjaliści ds. rynku pracy zwracają uwagę, że rosnące rachunki za energię, drożyzna w sklepach oraz wyższe koszty utrzymania nieruchomości sprawiają, że wynagrodzenie z jednego etatu przestało wystarczać. Pracownicy w wieku 50+ są szczególnie narażeni na tę presję finansową — często spłacają jeszcze kredyty, wspierają dorosłe dzieci lub ponoszą wyższe wydatki zdrowotne. Warto wiedzieć, że według ekspertów rynku pracy właśnie ta grupa wiekowa najczęściej deklaruje, iż dodatkowe zatrudnienie to nie wybór, lecz przymus ekonomiczny.
Dodatkowe zlecenia u własnego pracodawcy — czy to możliwe?
Eksperci wskazują, że wielu pracowników marzy o tym, aby dorabiać u swojego aktualnego pracodawcy — w formie zleceń, nadgodzin czy dodatkowych projektów. To wygodne rozwiązanie: pracownik zna środowisko, procedury i oczekiwania firmy. Tymczasem praktyka pokazuje, że większość pracodawców nie wychodzi z taką inicjatywą samodzielnie. Warto wiedzieć, że prawo pracy nie zabrania wykonywania dodatkowych prac na rzecz własnego pracodawcy — przeciwnie, strony mogą swobodnie zawrzeć odrębną umowę zlecenia lub umowę o dzieło obok obowiązującej umowy o pracę. Specjaliści zachęcają, aby pracownicy aktywnie pytali swoich przełożonych o takie możliwości zamiast czekać na propozycję z góry.
Aspekty prawne dorabiania do etatu — co warto wiedzieć?
Z perspektywy prawa pracy dorabianie do etatu jest w pełni legalne, jednak wiąże się z kilkoma istotnymi kwestiami. Eksperci prawa pracy przypominają, że pracownik powinien sprawdzić treść swojej umowy oraz wewnętrznych regulaminów — niektóre firmy wprowadzają klauzule o zakazie konkurencji lub obowiązek informowania pracodawcy o dodatkowym zatrudnieniu. Co istotne, zakaz ten może dotyczyć wyłącznie działalności konkurencyjnej, a nie każdej formy dorabiania. Warto również pamiętać o aspektach podatkowych i składkowych: dodatkowe przychody z umowy zlecenia lub działalności gospodarczej należy uwzględnić w rocznym rozliczeniu PIT. Eksperci ds. wynagrodzeń zalecają konsultację z doradcą podatkowym, szczególnie gdy dodatkowy dochód zbliża pracownika do wyższego progu podatkowego.
Praktyczne porady dla pracowników 50+ szukających dodatkowych zleceń
Specjaliści ds. zarządzania karierą sugerują kilka sprawdzonych kroków. Po pierwsze, warto przeprowadzić szczerą rozmowę z pracodawcą i zapytać wprost, czy firma ma dodatkowe projekty lub zlecenia do wykonania — wiele przedsiębiorstw chętnie skorzysta z usług sprawdzonego pracownika zamiast szukać zewnętrznego wykonawcy. Po drugie, eksperci rekomendują przygotowanie krótkiej listy własnych kompetencji, które mogą być przydatne poza głównym zakresem obowiązków. Po trzecie, warto rozważyć platformy freelancerskie lub lokalne sieci kontaktów zawodowych jako alternatywne źródło dodatkowych zleceń. Eksperci podkreślają jednak, że zanim pracownik podejmie jakiekolwiek dodatkowe zatrudnienie, powinien dokładnie zapoznać się z treścią swojej umowy o pracę i obowiązującego regulaminu pracy.
Najczęściej zadawane pytania
Czy pracodawca może zakazać pracownikowi dorabiania poza etatem?
Pracodawca może wprowadzić zakaz podejmowania dodatkowego zatrudnienia wyłącznie w zakresie działalności konkurencyjnej — na podstawie odrębnej umowy o zakazie konkurencji zawartej zgodnie z art. 101¹ Kodeksu pracy. Eksperci prawni podkreślają, że generalny zakaz wszelkiego dorabiania zawarty w umowie o pracę lub regulaminie może być uznany za nadmierny i trudny do wyegzekwowania. Pracownik powinien jednak każdorazowo sprawdzić zapisy swojej umowy, zanim podejmie dodatkowe zajęcie zarobkowe.
Czy można zawrzeć umowę zlecenia z własnym pracodawcą obok umowy o pracę?
Tak, przepisy prawa pracy dopuszczają zawarcie odrębnej umowy cywilnoprawnej (np. umowy zlecenia lub umowy o dzieło) z własnym pracodawcą, o ile dotyczy ona innych czynności niż te wykonywane w ramach stosunku pracy. Warto wiedzieć, że w takiej sytuacji wynagrodzenie z umowy zlecenia zawartej z własnym pracodawcą jest traktowane jak przychód ze stosunku pracy i podlega pełnym składkom ZUS. Eksperci ds. prawa pracy zalecają, aby zakres obowiązków w obu umowach był wyraźnie rozgraniczony, co pozwoli uniknąć
Brak komentarzy