Od 24 października 2026 r. obowiązuje nowe rozporządzenie o zasiłkach z ubezpieczenia społecznego, które zastępuje przepisy z 8 grudnia 2015 r. Dwa wnioski o zasiłek opiekuńczy, Z-15a i Z-15b, zamienia jeden formularz Z-15, a trzy wnioski związane z macierzyństwem — ZAM, ZUR i ZAO — zastąpi jeden wniosek ZAM. Przedsiębiorcy i inne osoby opłacające składki na własne ubezpieczenie nie będą już musiały dostarczać do ZUS zaświadczenia Z-3b.
Co zmienia nowe rozporządzenie o zasiłkach od 24 października 2026?
Rozporządzenie wydał Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej 27 września 2026 r., a opublikowano je w Dzienniku Ustaw pod numerem poz. 1316. Dokument określa, jakie informacje i dokumenty są potrzebne, aby ZUS przyznał i wypłacił zasiłek z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Zastępuje ono rozporządzenie z 8 grudnia 2015 r. i dostosowuje formalności do zmian wprowadzonych wcześniej w ustawie zasiłkowej.
Jeden wniosek Z-15 zamiast dwóch formularzy opiekuńczych
Formularze Z-15a i Z-15b, służące do ubiegania się o zasiłek opiekuńczy, połączono w jeden dokument — Z-15. Zamiast pytań o to, czy drugi rodzic dziecka pracuje i czy robi to w systemie zmianowym, wnioskodawca złoży oświadczenie, że w okresie objętym wnioskiem nie ma innego domownika, który mógłby zapewnić dziecku opiekę.
Czym jest nowy wniosek ZAM i kogo obejmuje?
Nowy wniosek ZAM łączy trzy dotychczasowe formularze — ZAM, ZUR i ZAO — i pokryje wszystkie okresy związane z macierzyństwem, za jakie dotąd trzeba było składać odrębne wnioski: urlop macierzyński, urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlop rodzicielski, uzupełniający urlop macierzyński oraz urlop ojcowski. Osoba składająca wniosek wypełnia tylko tę część formularza, która odpowiada konkretnemu okresowi urlopu, o jaki się ubiega.
Czy trzeba dołączać akt urodzenia dziecka do wniosku o zasiłek macierzyński?
To zależy od tego, kto wypłaca zasiłek. Gdy zasiłek macierzyński wypłaca ZUS, rodzic nie musi już dołączać do wniosku skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka — instytucja sama pobierze go na podstawie imienia i nazwiska dziecka, daty i miejsca jego urodzenia oraz danych rodzica składającego wniosek. Jeśli zasiłek wypłaca płatnik składek, na przykład pracodawca, odpis aktu urodzenia wciąż trzeba będzie dołączyć.
Przedsiębiorcy bez zaświadczenia Z-3b
Zaświadczenie płatnika składek Z-3b, dotąd niezbędne do ustalenia prawa do zasiłku, przestaje być wymagane dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, osób z nimi współpracujących, duchownych opłacających składki na własne ubezpieczenie oraz marynarzy. Po wejściu w życie nowych przepisów ZUS rozpatrzy sprawę wyłącznie na podstawie wniosku o zasiłek i pozostałych wymaganych dokumentów. Zmianie ulegną też wzory formularzy ZNp-7, Z-10, ZAS-53, Z-3 i Z-3a, dostosowane do nowych zasad ustalania prawa do zasiłków.
Kiedy nowe formularze ZUS będą dostępne?
Nowe i zaktualizowane formularze ZUS udostępni na swojej stronie internetowej od 24 października 2026 r. Na portalu eZUS mają się pojawić w połowie listopada. Do tego czasu wnioskodawcy mogą korzystać zarówno z dotychczasowych formularzy dostępnych w eZUS, jak i z nowych wzorów opublikowanych na stronie ZUS.
Najczęstsze pytania o nowe formularze zasiłkowe ZUS
Kiedy wchodzi w życie nowe rozporządzenie o zasiłkach?
24 października 2026 r. — zastępuje rozporządzenie z 8 grudnia 2015 r.
Czy stare formularze zasiłkowe przestają działać od razu?
Nie. Do aktualizacji eZUS w połowie listopada 2026 r. można korzystać zarówno ze starych, jak i z nowych wzorów.
Kto nie musi już składać zaświadczenia Z-3b?
Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, osoby z nimi współpracujące, duchowni opłacający składki na własne ubezpieczenie oraz marynarze.
Źródła
- prawo.pl — Kolejne uproszczenia w zasiłkach
- ZUS — zus.pl
- Dziennik Ustaw — Dz.U. z 2026 r., poz. 1316
Czy znasz kogoś, kto właśnie składa wniosek o zasiłek opiekuńczy lub macierzyński na starym formularzu?
Stan prawny na dzień: 2026-10-23. Zakres: Zmiany dotyczą osób ubiegających się o zasiłek opiekuńczy i macierzyński z ZUS (nowe formularze Z-15 i ZAM) oraz osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, osób z nimi współpracujących, duchownych opłacających składki na własne ubezpieczenie i marynarzy, którzy od 24 października 2026 r. nie muszą już dostarczać zaświadczenia Z-3b. Zniesienie obowiązku dołączania odpisu aktu urodzenia dziecka dotyczy wyłącznie sytuacji, w której zasiłek macierzyński wypłaca ZUS. Czego nie obejmuje: Artykuł nie dotyczy osób, którym zasiłek macierzyński wypłaca płatnik składek (np. pracodawca) — w tym przypadku odpis aktu urodzenia dziecka wciąż trzeba dołączyć do wniosku. Źródło nie opisuje zmian w wysokości zasiłków, warunków nabycia prawa do nich poza dokumentacją, ani szczegółów technicznych nowych wzorów formularzy ZNp-7, Z-10, ZAS-53, Z-3 i Z-3a. Pochodzenie tekstu: Materiał przygotowany automatycznie na podstawie źródeł wymienionych powyżej i zweryfikowany pod kątem zgodności z nimi. Nie stanowi porady prawnej.
Źródło: https://www.prawo.pl/kadry/kolejne-uproszczenia-w-zasilkach,1555466.html.
Brak komentarzy