Ten temat na: Facebook / Instagram / YouTube
Po śmierci pracownika jego rodzina może otrzymać od pracodawcy odprawę pośmiertną w wysokości nawet sześciu pensji zmarłego, czyli np. 36 tys. zł przy wynagrodzeniu 6 tys. zł miesięcznie — wynika z art. 93 Kodeksu pracy, na który powołuje się serwis forsal.pl. Wysokość świadczenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy: od jednomiesięcznego wynagrodzenia przy stażu krótszym niż 10 lat, przez trzymiesięczne przy stażu co najmniej 10-letnim, aż po sześciomiesięczne przy stażu co najmniej 15-letnim.
Czym jest odprawa pośmiertna i kto ją wypłaca?
Jak informuje forsal.pl, powołując się na art. 93 Kodeksu pracy, odprawa pośmiertna to świadczenie, które pracodawca musi przekazać rodzinie zmarłego pracownika niezależnie od wielkości firmy. Nie jest to pomoc dobrowolna ani zależna od uznania przedsiębiorcy — serwis podkreśla, że obowiązek ten wynika wprost z przepisów. W przeciwieństwie do zasiłku pogrzebowego czy renty rodzinnej, które wypłaca ZUS, odprawę pośmiertną finansuje bezpośrednio zakład pracy.
Serwis zaznacza również, że śmierć zatrudnionego powoduje wygaśnięcie stosunku pracy, ale nie zwalnia automatycznie pracodawcy z innych zobowiązań finansowych. Rodzina zmarłego zachowuje prawo do niewypłaconego wcześniej wynagrodzenia oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.
Ile wynosi odprawa pośmiertna w 2024 roku?
Według forsal.pl wysokość odprawy zależy wyłącznie od długości zatrudnienia u konkretnego pracodawcy, a nie od całego stażu zawodowego zmarłego. Serwis podaje trzy progi, zastrzegając przy tym, że świadczenie przysługuje rodzinie, jeśli pracownik zmarł w trakcie zatrudnienia albo już po rozwiązaniu umowy, ale w okresie, gdy pobierał zasiłek chorobowy z powodu niezdolności do pracy:
- staż krótszy niż 10 lat — równowartość jednomiesięcznego wynagrodzenia,
- staż co najmniej 10 lat — równowartość trzymiesięcznego wynagrodzenia,
- staż co najmniej 15 lat — równowartość sześciomiesięcznego wynagrodzenia.
Serwis podaje przykład: przy wynagrodzeniu 6 tys. zł miesięcznie odprawa może wynieść odpowiednio 6 tys. zł, 18 tys. zł lub 36 tys. zł. Są to kwoty całego świadczenia, które następnie dzieli się między uprawnionych członków rodziny. Forsal.pl wskazuje też na wyjątek od zasady liczenia stażu u jednego pracodawcy — dotyczy on sytuacji przejęcia zakładu pracy przez innego pracodawcę, gdy zatrudnienie było kontynuowane na zasadach przewidzianych w przepisach.
Serwis dodaje, że odprawa pośmiertna korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych.
Komu przysługuje odprawa pośmiertna?
Jak wyjaśnia forsal.pl, krąg uprawnionych do odprawy pośmiertnej określa Kodeks pracy i nie jest to każdy krewny zmarłego. W pierwszej kolejności prawo do świadczenia ma małżonek — bez dodatkowych warunków dotyczących wieku czy sytuacji materialnej. Pozostali członkowie rodziny mogą się ubiegać o odprawę, jeśli spełniają kryteria uprawniające do renty rodzinnej. Serwis wymienia tu dzieci, które nie ukończyły 16 lat, a w przypadku kontynuowania nauki — zasadniczo do 25. roku życia, a także, w określonych przypadkach, rodziców zmarłego.
Gdy do świadczenia kwalifikuje się kilka osób, pełną kwotę odprawy dzieli się między nie po równo. Forsal.pl zwraca jednak uwagę na odrębną zasadę dotyczącą sytuacji, w której uprawniona jest tylko jedna osoba — wtedy nie otrzymuje ona całej odprawy, lecz jedynie połowę jej wysokości. Serwis podaje przykład — przy wynagrodzeniu 6 tys. zł i stażu wynoszącym co najmniej 15 lat cała odprawa wyniosłaby 36 tys. zł, a jedyny uprawniony otrzymałby z tego 18 tys. zł.
Kiedy pracodawca może nie wypłacić odprawy?
Forsal.pl wskazuje, że pracodawca może zostać zwolniony z obowiązku wypłaty odprawy, jeśli pracownik był objęty ubezpieczeniem na życie finansowanym przez firmę. Jeżeli ubezpieczyciel wypłaci rodzinie odszkodowanie w wysokości równej odprawie lub wyższej, pracodawca — jak podaje serwis — nie musi dodatkowo przekazywać tego świadczenia.
Więcej o świadczeniach dla rodzin po śmierci bliskiego można przeczytać w artykułach o zasiłku pogrzebowym z ZUS oraz o zasadach przyznawania renty rodzinnej na nowoczesneprawopracy.pl.
FAQ — najczęstsze pytania o odprawę pośmiertną
Czy odprawa pośmiertna jest opodatkowana?
Nie — jak podaje forsal.pl, odprawa pośmiertna korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych.
Czy odprawę wypłaca ZUS?
Nie — serwis podkreśla, że odprawa pośmiertna nie jest świadczeniem z ZUS. Obowiązek jej wypłaty spoczywa bezpośrednio na pracodawcy, niezależnie od wielkości firmy.
Co jeśli po zmarłym pozostała tylko jedna uprawniona osoba?
Według forsal.pl w takiej sytuacji nie otrzymuje ona całej odprawy, lecz połowę jej pełnej kwoty.
Źródła
- forsal.pl — Nie tylko zasiłek pogrzebowy. Ta duża suma pieniędzy po śmierci bliskiego też się rodzinie zmarłego należy
- Internetowy System Aktów Prawnych — tekst Kodeksu pracy (art. 93)
- ZUS — informacje o zasiłku pogrzebowym i rencie rodzinnej
Czy wiesz, jaki staż pracy u obecnego pracodawcy ma Twój bliski i ile wyniosłaby jego odprawa pośmiertna?
Stan prawny na dzień: 2026-11-04. Zakres: Dotyczy rodzin pracowników zatrudnionych na podstawie Kodeksu pracy, których śmierć nastąpiła w czasie trwania zatrudnienia albo już po rozwiązaniu umowy, w okresie, gdy zmarły pobierał zasiłek z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby — pod warunkiem spełnienia kryteriów uprawniających (małżonek bez dodatkowych warunków; inni członkowie rodziny, jeśli spełniają kryteria do renty rodzinnej, np. dzieci do 16. roku życia lub do 25. roku życia przy kontynuacji nauki, w określonych przypadkach rodzice). Czego nie obejmuje: Artykuł nie dotyczy osób zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych (zlecenie, dzieło) ani osób prowadzących działalność gospodarczą, do których Kodeks pracy nie ma zastosowania. Nie obejmuje też sytuacji, w których pracownik był objęty ubezpieczeniem na życie finansowanym przez pracodawcę, a odszkodowanie z polisy jest równe lub wyższe od należnej odprawy — wtedy pracodawca może być zwolniony z wypłaty. Tekst nie precyzuje szczegółowych zasad przejęcia zakładu pracy w kontekście liczenia stażu. Pochodzenie tekstu: Materiał przygotowany automatycznie na podstawie źródeł wymienionych powyżej i zweryfikowany pod kątem zgodności z nimi. Nie stanowi porady prawnej.
Brak komentarzy