Ten temat na: Instagram
Jak podaje serwis infor.pl, powołując się na art. 136 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, rodzina zmarłego seniora ma 12 miesięcy od dnia jego śmierci na odebranie świadczenia emerytalnego, które było mu należne, a nie zostało jeszcze wypłacone. Emerytura jako taka — czyli prawo do przyszłych wypłat — nie przechodzi na bliskich, bo nie jest, zgodnie z tymi informacjami, częścią majątku spadkowego. Po upływie wskazanego terminu roszczenie o wypłatę zaległego świadczenia, jak zaznacza serwis, wygasa.
Czy emerytura zmarłego przechodzi na rodzinę?
Nie — jak wynika z artykułu infor.pl, emerytura zmarłego nie jest dziedziczona i nie trafia do rodziny w taki sposób, jak reszta majątku spadkowego. Serwis zaznacza jednak wyjątek: bliscy zachowują prawo do części świadczenia, które przysługiwało zmarłemu za okres do dnia jego śmierci, a które ZUS nie zdążył jeszcze wypłacić. To odrębne roszczenie, oparte — jak podaje infor.pl — na art. 136 wspomnianej ustawy, a nie na przepisach spadkowych.
Kto ma prawo do niewypłaconej emerytury i w jakim terminie trzeba się zgłosić?
Zgodnie z informacjami przytoczonymi przez infor.pl, pierwszeństwo do odbioru niewypłaconego świadczenia ma małżonek zmarłego oraz dzieci, z którymi prowadził wspólne gospodarstwo domowe. Gdy takich osób nie ma, serwis wskazuje, że uprawnienie przechodzi na małżonka i dzieci, którzy wspólnego gospodarstwa z seniorem nie prowadzili. W dalszej kolejności — jak podaje artykuł — mogą to być inni członkowie rodziny, którym przysługuje renta rodzinna po zmarłym, albo osoby, które były na jego utrzymaniu. Na złożenie wniosku o to świadczenie serwis wskazuje termin 12 miesięcy od dnia śmierci — po jego przekroczeniu roszczenie przepada. Warunkiem jest przy tym, jak zaznacza artykuł, że sam zmarły wcześniej zgłosił wniosek o świadczenie.
Co dzieje się ze środkami na subkoncie w ZUS po śmierci ubezpieczonego?
Jak podaje serwis infor.pl, po śmierci ubezpieczonego środki zgromadzone na jego subkoncie w ZUS trafiają do wskazanych przez niego osób uprawnionych albo do spadkobierców — na podstawie art. 40e ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Serwis wyjaśnia, że subkonto to wydzielona część konta ubezpieczonego, na którą trafia część składek emerytalnych, waloryzowana co roku średniorocznym wskaźnikiem dynamiki wzrostu PKB, i które prowadzone jest dla osób urodzonych po 31 grudnia 1968 r. — zarówno tych, które były w OFE, jak i tych, które nigdy do niego nie przystąpiły — a także dla osób urodzonych wcześniej, pod warunkiem że należały do OFE. Z artykułu wynika też, że środki z subkonta dzielone są m.in. w razie rozwodu lub ustania wspólności majątkowej. Serwis dodaje, że jeśli ubezpieczony zmarł w ciągu 3 lat od pierwszej wypłaty emerytury, osobom przez niego wskazanym może przysługiwać tzw. wypłata gwarantowana, czyli jednorazowa wypłata pochodząca ze środków zgromadzonych na subkoncie.
Czy długi zmarłego przechodzą na rodzinę?
Tak, ale — jak zaznacza serwis infor.pl — tylko wtedy, gdy spadkobierca zdecyduje się przyjąć spadek. Artykuł przywołuje art. 922 § 1 kodeksu cywilnego, według którego prawa i obowiązki majątkowe osoby zmarłej przechodzą w chwili śmierci na jedną lub więcej osób, zgodnie z przepisami księgi czwartej kodeksu cywilnego. Do momentu przyjęcia spadku, jak podaje serwis, spadkobierca odpowiada za długi tylko z majątku wchodzącego w skład spadku; po przyjęciu spadku — już z całego swojego majątku (art. 1030 kodeksu cywilnego).
Serwis wskazuje też, że jeśli spadkobierca w ciągu sześciu miesięcy od momentu, gdy dowiedział się o powołaniu do dziedziczenia, nie zdecyduje się odrzucić spadku, przyjmuje go — jak podaje artykuł — z tzw. dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 § 2 kodeksu cywilnego). Taki sposób przyjęcia spadku, zgodnie z artykułem, ogranicza odpowiedzialność za długi do wartości majątku spadkowego ustalonej w wykazie lub spisie inwentarza — z wyjątkiem sytuacji, w której spadkobierca podstępnie zataił składniki spadku albo podał nieistniejące długi (art. 1031 § 2 kodeksu cywilnego). Przy tzw. prostym przyjęciu spadku, jak zaznacza serwis, odpowiedzialność za długi jest nieograniczona (art. 1031 § 1 kodeksu cywilnego).
Kto może otrzymać rentę rodzinną po zmarłym?
Jak podaje serwis infor.pl, renta rodzinna przysługuje — na podstawie ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS — uprawnionym członkom rodziny po osobie, która w dniu zgonu mogła już korzystać z emerytury albo z renty przyznawanej z powodu niezdolności do wykonywania pracy, po osobie ubezpieczonej, która zdążyła wypracować warunki do jednego z tych świadczeń, a także po osobie otrzymującej zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. W tym ostatnim przypadku — jak zaznacza serwis — przyjmuje się, że zmarły spełniał warunki do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.
Z artykułu wynika, że krąg uprawnionych obejmuje przede wszystkim dzieci — własne, drugiego małżonka i przysposobione — do ukończenia 16 lat, a jeśli kontynuują naukę, do zakończenia nauki, nie dłużej niż do 25 roku życia, z wydłużeniem do końca roku studiów, gdy 25 lat kończą na ostatnim roku. Bez względu na wiek — jak podaje serwis — prawo to mają też dzieci, które stały się całkowicie niezdolne do pracy przed 16 rokiem życia albo w trakcie nauki, do ukończenia 25 lat. Do renty rodzinnej, zgodnie z artykułem, uprawnione mogą być również wnuki, rodzeństwo i inne dzieci przyjęte na wychowanie przed osiągnięciem pełnoletności — pod warunkiem, że trafiły pod opiekę zmarłego co najmniej rok przed jego śmiercią, chyba że śmierć nastąpiła w wyniku wypadku, i nie mają prawa do renty po własnych rodzicach, a jeśli rodzice żyją — nie mogą oni zapewnić im utrzymania albo zmarły lub jego małżonek byli ich opiekunem ustanowionym przez sąd.
Serwis podaje też warunki dla wdowy i wdowca: uprawnienie do renty rodzinnej ma małżonek, który w chwili śmierci drugiego z małżonków miał już 50 lat lub był niezdolny do pracy, albo nie osiągnął jeszcze tego wieku, ale wychowuje dziecko, wnuka lub osobę z rodzeństwa uprawnioną do renty rodzinnej, która nie ukończyła 16 lat (18 lat, jeśli się uczy), lub sprawuje pieczę nad całkowicie niezdolnym do pracy dzieckiem uprawnionym do renty rodzinnej. Zgodnie z artykułem, prawo to ma też małżonek, który skończył 50 lat albo stał się niezdolny do pracy już po śmierci drugiego małżonka, o ile stało się to nie później niż pięć lat po tamtej śmierci lub po zaprzestaniu wychowywania wskazanych wyżej osób.
Czy Twoja rodzina wie, że na odebranie niewypłaconej emerytury po bliskim ma tylko 12 miesięcy od dnia jego śmierci?
FAQ — najczęstsze pytania
Czy rodzina dziedziczy emeryturę zmarłego?
Nie — jak podaje serwis infor.pl, emerytura jako świadczenie na przyszłość nie przechodzi na bliskich. Rodzina może jedynie odebrać część świadczenia należną zmarłemu do dnia jego śmierci, której ZUS nie zdążył wypłacić.
Ile czasu jest na odebranie niewypłaconej emerytury po zmarłym?
Według informacji przytoczonych przez infor.pl, na podstawie art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, roszczenie o to świadczenie wygasa po 12 miesiącach od dnia śmierci osoby uprawnionej.
Czy długi zmarłego przechodzą na rodzinę?
Tak, ale — jak zaznacza serwis — tylko gdy spadkobierca przyjmie spadek, a zakres jego odpowiedzialności zależy od tego, w jaki sposób to zrobił (art. 1030 i 1031 kodeksu cywilnego).
Źródła
- Aleksandra Rybak, artykuł o świadczeniach należnych rodzinie po śmierci emeryta, infor.pl, 21 listopada 2026 r. — infor.pl
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych — zus.pl
Stan prawny na dzień: 2026-11-21. Zakres: Tekst dotyczy osób, których bliski zmarł po tym, jak zgłosił wniosek o emeryturę lub rentę, i które — zgodnie z art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jak podaje serwis infor.pl — mogą ubiegać się o niewypłacone świadczenie w ciągu 12 miesięcy od śmierci: w pierwszej kolejności małżonek i dzieci prowadzący z nim wspólne gospodarstwo domowe, a w ich braku kolejne grupy wskazane w artykule. Dotyczy też osób mających subkonto w ZUS (urodzonych po 31 grudnia 1968 r. oraz urodzonych wcześniej, jeśli należały do OFE) oraz spadkobierców w zakresie odpowiedzialności za długi zmarłego, zależnie od tego, czy i jak przyjęli spadek. Czego nie obejmuje: Artykuł nie podaje wysokości i warunków renty wdowiej obowiązującej od 1 lipca 2025 r. — materiał źródłowy tylko zapowiada ten temat, bez jego treści. Nie obejmuje też warunków renty rodzinnej dla rodziców zmarłego, bo w tym miejscu materiał źródłowy jest niekompletny, ani sytuacji, w których zmarły nie zgłosił wniosku o świadczenie przed śmiercią — wtedy, jak wynika z artykułu, art. 136 nie ma zastosowania. Pochodzenie tekstu: Materiał przygotowany automatycznie na podstawie źródeł wymienionych powyżej i zweryfikowany pod kątem zgodności z nimi. Nie stanowi porady prawnej.
Brak komentarzy