Nauczycielki: wiek do świadczenia z ZUS wzrośnie do 57 lat od 2027 r.

Ten temat na: Facebook / Instagram

Od 1 stycznia 2027 r. próg wieku uprawniający nauczycieli do świadczenia kompensacyjnego wzrośnie do 57 lat dla kobiet i 62 lat dla mężczyzn — wynika z ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, na którą powołuje się ZUS. W latach 2025–2026 obowiązują jeszcze progi 56 lat dla kobiet i 61 lat dla mężczyzn. ZUS wyjaśnia, że o tym, który próg dotyczy danej osoby, decyduje rok osiągnięcia wieku, a nie data złożenia wniosku.

Jak zmienia się wiek uprawniający do świadczenia kompensacyjnego?

Zmiana progu wieku nie wynika z nowej decyzji ministra ani świeżego rozporządzenia — to kolejny etap harmonogramu zapisanego już w ustawie o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych. Zgodnie z nim w latach 2027–2028 próg wyniesie 57 lat dla kobiet i 62 lata dla mężczyzn. Harmonogram przewiduje dalszy wzrost: w latach 2029–2030 ma to być 58 lat dla kobiet i 63 lata dla mężczyzn, a w latach 2031–2032 — 59 lat dla kobiet i 64 lata dla mężczyzn. Dla porównania, powszechny wiek emerytalny pozostaje bez zmian i nadal wynosi 60 lat dla kobiet oraz 65 lat dla mężczyzn.

Czy data złożenia wniosku do ZUS decyduje o progu wieku?

Nie — jak podaje ZUS, znaczenie ma wyłącznie rok, w którym nauczyciel osiąga wymagany wiek, a nie moment zgłoszenia wniosku. Nauczycielka, która skończy 56 lat w grudniu 2026 r., spełnia warunek wieku przypisany do lat 2025–2026, nawet jeśli wniosek złoży dopiero w 2027 r. Inaczej jest w przypadku osoby, która 56. urodziny obchodzi dopiero w styczniu 2027 r. — zgodnie z harmonogramem przypisanym do lat 2027–2028 potrzebne będzie już 57 lat. Ta sama zasada dotyczy mężczyzn: ten, kto 61 lat kończy dopiero w 2027 r., musi mieć ukończone 62 lata.

Komu przysługuje świadczenie kompensacyjne?

Zgodnie z ustawą o świadczeniu uprawnieni są nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni zatrudnieni w placówkach wskazanych w przepisach — m.in. w przedszkolach, szkołach publicznych i niepublicznych (z ustawowymi wyłączeniami dla części placówek niepublicznych), poradniach psychologiczno-pedagogicznych, młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i socjoterapii oraz placówkach kształcenia ustawicznego. Od 1 stycznia 2026 r. katalog uprawnionych placówek rozszerzono dodatkowo o placówki oświatowo-wychowawcze, centra kształcenia zawodowego i branżowe centra umiejętności, placówki artystyczne, placówki doskonalenia nauczycieli, biblioteki pedagogiczne, kolegia pracowników służb społecznych oraz okręgowe ośrodki wychowawcze, zakłady poprawcze i schroniska dla nieletnich.

Samo zatrudnienie w takiej placówce nie wystarcza do nabycia prawa do świadczenia. Jak zaznacza ZUS, dotyczy ono konkretnie wskazanych w ustawie pracowników pedagogicznych, którzy dodatkowo spełnią warunki wieku, stażu i sposobu zakończenia zatrudnienia — pracownik administracji szkoły nie zyska prawa do świadczenia tylko dlatego, że od lat pracuje w oświacie.

Jaki staż pracy jest wymagany do świadczenia kompensacyjnego?

Według ZUS warunki trzeba spełnić łącznie, a nie zamiennie. Oprócz osiągnięcia właściwego progu wiekowego konieczne jest wykazanie co najmniej 30 lat okresów składkowych i nieskładkowych liczonych według przepisów emerytalnych oraz co najmniej 20 lat wykonywania pracy nauczycielskiej w placówkach objętych ustawą, w wymiarze minimum połowy obowiązkowego wymiaru zajęć. Do tego dochodzi wymóg rozwiązania stosunku pracy zgodnie z zasadami przewidzianymi dla tego świadczenia.

ZUS zwraca uwagę, że 20 lat zatrudnienia w szkole nie zawsze oznacza 20 lat uznanej pracy nauczycielskiej. Jak wskazuje ZUS, do tego szczególnego stażu nie wlicza się m.in. czasu przebywania na zasiłku chorobowym czy macierzyńskim, urlopu dla poratowania zdrowia oraz urlopu bezpłatnego — okresy te mogą wprawdzie zwiększać ogólny staż ubezpieczeniowy, lecz nie wchodzą do wymaganych 20 lat pracy nauczycielskiej. ZUS podkreśla też, że oba wymagane staże muszą być spełnione najpóźniej w dniu zakończenia pracy jako nauczyciel — nie można zakładać uzupełnienia brakujących miesięcy już po odejściu ze szkoły.

Jak trzeba zakończyć zatrudnienie, by otrzymać świadczenie?

Zgodnie z opisem ZUS, podstawowym warunkiem jest rozwiązanie stosunku pracy z inicjatywy nauczyciela — w tym także w drodze porozumienia stron zawartego na jego wniosek. Za spełniającą warunek ZUS uznaje również sytuację, gdy umowa terminowa kończy się z upływem okresu, na jaki została zawarta. Ustawa przewiduje też przypadki niezależne od woli pracownika, takie jak likwidacja szkoły czy niektóre zmiany organizacyjne. Nauczyciel zatrudniony jednocześnie w kilku placówkach musi rozwiązać wszystkie stosunki pracy, by spełnić ten warunek.

Więcej o zasadach przechodzenia na świadczenia przedemerytalne w oświacie można sprawdzić w materiałach o emeryturach nauczycielskich i zasadach stażu pracy pedagogicznej oraz w tekstach dotyczących zmian w systemie emerytalnym ZUS na kolejne lata.

FAQ — najczęstsze pytania

Czy wniosek złożony po 1 stycznia 2027 r. oznacza automatycznie wyższy próg wieku?
Nie zawsze. Jak wyjaśnia ZUS, liczy się rok, w którym nauczyciel osiąga wymagany wiek, a nie data złożenia wniosku. Osoba, która ukończyła 56 lat jeszcze w 2026 r., spełnia warunek z progu 2025–2026, nawet składając wniosek w 2027 r.

Ile lat stażu trzeba mieć, by ubiegać się o świadczenie kompensacyjne?
Według ZUS wymagane jest co najmniej 30 lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz co najmniej 20 lat pracy nauczycielskiej w placówkach objętych ustawą, w wymiarze co najmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć.

Czy każdy pracownik szkoły może otrzymać świadczenie kompensacyjne?
Nie. Jak podaje ZUS, świadczenie przysługuje wskazanym w ustawie pracownikom pedagogicznym spełniającym warunki wieku, stażu i zakończenia zatrudnienia — samo zatrudnienie w placówce oświatowej, np. w administracji szkoły, nie daje do niego prawa.

Źródła

Czy sprawdziłaś już, w którym roku kończysz wymagany wiek i czy Twój staż pracy nauczycielskiej na pewno obejmuje pełne 20 lat uznane przez ZUS?

TLKP - Księgowość,        
  Podatki, Kadry i Płace

Zostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *