24 grudnia 2026 r. Wigilia Bożego Narodzenia pozostaje dniem ustawowo wolnym od pracy dla wszystkich pracowników, w tym zatrudnionych w handlu. Od zasady tej istnieją jednak wyjątki określone w Kodeksie pracy – obejmują m.in. transport, ochronę zdrowia, gastronomię, hotelarstwo i służby ratownicze. Pracownik, który mimo święta musi stawić się w pracy, ma prawo do innego dnia wolnego – pracodawca ma obowiązek go oddać, najczęściej do końca roku.
Czy Wigilia 2026 to dzień wolny od pracy z mocy ustawy?
Tak – od 2025 roku 24 grudnia znajduje się w zamkniętym katalogu świąt i dni ustawowo wolnych od pracy, zapisanym w ustawie z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 296). Obok Wigilii na liście znajdują się m.in. Nowy Rok, Trzech Króli, oba dni Wielkiej Nocy, Święto Pracy, Święto Narodowe Trzeciego Maja, Zielone Świątki, Boże Ciało, Wniebowzięcie NMP, Wszystkich Świętych, Święto Niepodległości oraz pierwszy i drugi dzień Bożego Narodzenia.
Czy pracownicy sklepów też mają wolne 24 grudnia?
Co do zasady tak – zakaz handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedziele i święta dotyczy również Wigilii i obejmuje nie tylko pracowników etatowych, ale też osoby zatrudnione na umowach cywilnoprawnych. Zakaz ten nie dotyczy jednak właściciela placówki – może on sam obsługiwać klientów 24 grudnia, a do pomocy poprosić najbliższą rodzinę: małżonka, dzieci lub rodziców, pod warunkiem że osoby te nie są u niego zatrudnione na podstawie umowy o pracę ani umowy cywilnoprawnej.
Kto mimo wszystko musi pracować 24 grudnia?
Artykuł 151¹⁰ Kodeksu pracy wymienia sytuacje, w których praca w dzień ustawowo wolny jest dopuszczalna. Dotyczy to m.in. akcji ratowniczych chroniących życie, zdrowie, mienie lub środowisko, usuwania awarii, pracy w ruchu ciągłym i pracy zmianowej, niezbędnych remontów, transportu i komunikacji, zakładowych straży pożarnych i służb ratowniczych, ochrony mienia i osób, rolnictwa i hodowli. Z zakazu wyłączone są też prace o szczególnej użyteczności społecznej zaspokajające bieżące potrzeby ludności – usługi dla ludności, gastronomia, hotelarstwo, gospodarka komunalna, całodobowa opieka zdrowotna, domy pomocy społecznej, piecza zastępcza oraz instytucje kultury, oświaty, turystyki i wypoczynku.
Do pracy w Wigilię mogą być też wyznaczone osoby zatrudnione w systemie pracy obejmującym wyłącznie piątki, soboty, niedziele i święta, a także ci, którzy obsługują usługi świadczone drogą elektroniczną na rzecz odbiorców z krajów, gdzie 24 grudnia nie jest dniem wolnym.
Czy pracownikowi pracującemu w Wigilię przysługuje dzień wolny w zamian?
Tak – pracodawca ma obowiązek oddać inny dzień wolny osobie, która pracowała w Wigilię mimo ustawowego zwolnienia z pracy tego dnia. Obowiązek ten nie jest fakultatywny – pracodawca musi wyznaczyć dzień wolny, a zgodnie z opisanymi zasadami powinno się to odbyć najczęściej do 31 grudnia, jeśli okres rozliczeniowy kończy się wraz z rokiem kalendarzowym.
Które sklepy mogą być otwarte 24 grudnia?
Wyjątki od zakazu handlu w święta wylicza art. 6 ustawy z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz.U. z 2025 r. poz. 301). Otwarte mogą być m.in. stacje paliw, kwiaciarnie, apteki, lecznice dla zwierząt, kioski z prasą i biletami, placówki pocztowe, piekarnie, cukiernie, lodziarnie, lokale gastronomiczne, sklepy internetowe, automaty sprzedające, sklepy na dworcach, w portach lotniczych oraz w strefach wolnocłowych, a także placówki prowadzone osobiście przez właściciela.
Jakie kary grożą za zmuszanie do pracy w Wigilię?
Pracodawca, który wbrew przepisom nakaże pracownikowi stawić się do pracy w dniu ustawowo wolnym, popełnia wykroczenie zagrożone grzywną od 1000 zł do 30 000 zł. W przypadku handlu kary są surowsze – przedsiębiorca zmuszający pracownika do pracy w Wigilię bez podstawy w ustawowym wyjątku naraża się na grzywnę od 1000 zł do 100 000 zł.
Więcej o zasadach rekompensowania pracy w dni świąteczne można sprawdzić w materiale o pracy w niedziele i święta w handlu oraz w tekście o limitach i rekompensatach za nadgodziny na NowoczesnePrawoPracy.pl.
FAQ – najczęstsze pytania o pracę w Wigilię 2026
Czy 24 grudnia 2026 jest dniem wolnym od pracy?
Tak, Wigilia Bożego Narodzenia znajduje się w ustawowym katalogu dni wolnych od pracy od 2025 roku.
Czy właściciel sklepu może sam pracować w Wigilię?
Tak, zakaz handlu nie obejmuje przedsiębiorcy, który może samodzielnie obsługiwać klientów oraz korzystać z nieodpłatnej pomocy małżonka, dzieci lub rodziców, o ile nie są oni u niego zatrudnieni.
Co grozi pracodawcy za nakazanie pracy w Wigilię bez podstawy prawnej?
Grzywna od 1000 zł do 30 000 zł, a w przypadku placówek handlowych – od 1000 zł do 100 000 zł.
Źródła
- forsal.pl – Wigilia 2026 będzie dniem pracującym? Kto mimo zmian nadal pójdzie do pracy 24 grudnia
- isap.sejm.gov.pl – ustawa z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 296)
- isap.sejm.gov.pl – ustawa z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz.U. z 2025 r. poz. 301)
Pracujesz w branży objętej wyjątkiem i musisz stawić się 24 grudnia – czy Twój pracodawca już ustalił, kiedy odbierzesz dzień wolny?
Stan prawny na dzień: 2026-10-29. Zakres: Dotyczy wszystkich pracowników w Polsce, w tym zatrudnionych w handlu na umowach o pracę i umowach cywilnoprawnych, w odniesieniu do dnia 24 grudnia jako dnia ustawowo wolnego od pracy. Wyjątki od zwolnienia z obowiązku pracy dotyczą osób zatrudnionych w branżach wskazanych w art. 151¹⁰ Kodeksu pracy (m.in. transport, ochrona zdrowia, gastronomia, hotelarstwo, ochrona mienia i osób, służby ratownicze) oraz pracowników placówek handlowych wymienionych w art. 6 ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta. Czego nie obejmuje: Artykuł nie dotyczy przedsiębiorców prowadzących działalność jednoosobowo (nie są objęci zakazem pracy w handlu) ani osób pomagających im nieodpłatnie z najbliższej rodziny, o ile nie są zatrudnione na umowie o pracę lub cywilnoprawnej. Nie rozstrzyga też sytuacji innych dni świątecznych niż 24 grudnia ani zasad wynagradzania za pracę w święto poza wskazaniem obowiązku oddania dnia wolnego. Pochodzenie tekstu: Materiał przygotowany automatycznie na podstawie źródeł wymienionych powyżej i zweryfikowany pod kątem zgodności z nimi. Nie stanowi porady prawnej.
Brak komentarzy