Nauczyciel korzystający z urlopu dla poratowania zdrowia nie musi obawiać się automatycznej utraty trzynastki. Przepisy przewidują bowiem wyjątek od ogólnej zasady, zgodnie z którą prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego wymaga przepracowania co najmniej sześciu miesięcy w danym roku kalendarzowym. To jednak nie znaczy, że świadczenie zawsze trafi na konto w pełnej kwocie.
Trzynastka nauczyciela a urlop dla poratowania zdrowia — podstawa prawna
Kluczowy jest tu art. 2 ust. 3 pkt 6 lit. b ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej. Wprowadza on odstępstwo od standardowego wymogu sześciomiesięcznego stażu pracy u danego pracodawcy w roku kalendarzowym — i obejmuje właśnie osoby przebywające na urlopie dla poratowania zdrowia. Dzięki temu nauczyciel, który z powodu takiego urlopu nie przepracował wymaganych sześciu miesięcy, nadal może nabyć prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego.
Warto jednak rozdzielić dwie kwestie: samo prawo do świadczenia oraz sposób wyliczenia jego wysokości. Nabycie uprawnienia nie jest tożsame z gwarancją otrzymania pełnej kwoty.
Sześć miesięcy pracy — zasada i wyjątek
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, pełne dodatkowe wynagrodzenie roczne przysługuje po przepracowaniu całego roku kalendarzowego u jednego pracodawcy. Jeśli okres ten był krótszy, art. 2 ust. 2 przewiduje wynagrodzenie proporcjonalne — pod warunkiem przepracowania minimum sześciu miesięcy.
Od tej reguły ustawa dopuszcza jednak wyjątki, a jednym z nich jest właśnie korzystanie z urlopu zdrowotnego. W praktyce oznacza to dwie możliwe sytuacje: nauczyciel, który przepracował co najmniej sześć miesięcy, nabywa prawo do trzynastki na zasadach ogólnych, natomiast nauczyciel, który z powodu urlopu zdrowotnego przepracował krócej, również może uzyskać to prawo — na mocy wyjątku. W obu przypadkach wysokość świadczenia ustala się proporcjonalnie do faktycznie przepracowanego okresu, zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy.
Jak liczy się wysokość trzynastki podczas urlopu zdrowotnego
Sposób obliczania dodatkowego wynagrodzenia rocznego reguluje art. 4 ustawy. Zasadniczo świadczenie to 8,5 proc. sumy wynagrodzenia za pracę uzyskanego w danym roku, przy uwzględnieniu składników branych pod uwagę przy liczeniu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy — mówi o tym art. 4 ust. 1. Do podstawy wlicza się też m.in. wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy.
Jeżeli jednak prawo do trzynastki wynika z wyjątków wskazanych w art. 2 ust. 3, kwotę świadczenia ustala się proporcjonalnie do okresu faktycznie przepracowanego u danego pracodawcy — zgodnie z art. 4 ust. 2. Artykuł źródłowy zaznacza przy tym, że nieobecność związana z urlopem zdrowotnym nie zawsze prowadzi do automatycznego pomniejszenia trzynastki wyłącznie według liczby przepracowanych miesięcy — liczy się także to, czy spełniony jest warunek ogólny, czy zastosowanie ma wyjątek, oraz jakie wynagrodzenie nauczyciel faktycznie otrzymał w danym roku.
Wynagrodzenie nauczyciela w trakcie urlopu zdrowotnego
Na mocy art. 73 ust. 5 Karty Nauczyciela, w czasie urlopu dla poratowania zdrowia nauczyciel zachowuje prawo do comiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatku za wysługę lat, a także innych świadczeń pracowniczych wskazanych w tym przepisie. Nie oznacza to jednak, że wszystkie składniki wynagrodzenia pozostają na identycznym poziomie jak w okresie wykonywania pracy — to, czy dany dodatek przysługuje, zależy od przepisów, które go regulują. Ma to bezpośrednie przełożenie na podstawę, od której liczona jest trzynastka.
Termin wypłaty dodatkowego wynagrodzenia rocznego
Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy, dodatkowe wynagrodzenie roczne wypłacane jest co do zasady w ciągu pierwszych trzech miesięcy roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje. Artykuł źródłowy wskazuje, że jeśli nauczyciel korzystał z urlopu zdrowotnego w 2026 r., przy ustalaniu prawa do trzynastki za ten rok trzeba brać pod uwagę przepisy obowiązujące dla tego świadczenia oraz faktyczny okres zatrudnienia i pracy w 2026 r.
FAQ — najczęstsze pytania
Czy urlop dla poratowania zdrowia automatycznie pozbawia nauczyciela trzynastki?
Nie. Przepisy przewidują wyjątek od wymogu przepracowania sześciu miesięcy, który obejmuje osoby korzystające z takiego urlopu.
Czy trzynastka zawsze będzie w pełnej wysokości?
Nie zawsze. Jeśli prawo do świadczenia powstaje na podstawie wyjątku z art. 2 ust. 3 ustawy, wysokość trzynastki ustala się proporcjonalnie do okresu przepracowanego, zgodnie z art. 4 ust. 2.
Kiedy nauczyciel otrzyma trzynastkę na konto?
Co do zasady w ciągu pierwszych trzech miesięcy roku kalendarzowego następującego po roku, za który świadczenie przysługuje — zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy.
Źródła
- Urlop dla poratowania zdrowia a trzynastka. Czy nauczyciel traci dodatkowe wynagrodzenie? — GazetaPrawna.pl
- Ustawa z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (j.t. Dz.U. z 2025 r., poz. 560)
- Ustawa z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (j.t. Dz.U. z 2026 r., poz. 515; ost.zm. Dz.U. z 2025 r. poz. 1160)
Stan prawny na dzień: 2026-10-28. Zakres: Dotyczy nauczycieli zatrudnionych w jednostkach sfery budżetowej, którzy w danym roku kalendarzowym korzystali z urlopu dla poratowania zdrowia i z tego powodu nie przepracowali u danego pracodawcy co najmniej sześciu miesięcy — przysługuje im mimo to prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego na podstawie wyjątku z art. 2 ust. 3 pkt 6 lit. b ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym. Czego nie obejmuje: Artykuł nie dotyczy nauczycieli, którzy przepracowali co najmniej sześć miesięcy w roku kalendarzowym (ci nabywają prawo do trzynastki na zasadach ogólnych, bez potrzeby stosowania wyjątku), ani pracowników spoza sfery budżetowej. Nie podaje też konkretnych kwot ani przykładów liczbowych wyliczenia trzynastki dla urlopu zdrowotnego. Pochodzenie tekstu: Materiał przygotowany automatycznie na podstawie źródeł wymienionych powyżej i zweryfikowany pod kątem zgodności z nimi. Nie stanowi porady prawnej.
Brak komentarzy