Wielu emerytów, którzy po sześćdziesiątce decyduje się na kontynuowanie aktywności zawodowej, nie zdaje sobie sprawy z jednego istotnego mechanizmu działającego w polskim systemie emerytalnym. Eksperci wskazują, że brak wiedzy o możliwości przeliczenia świadczenia przez ZUS kosztuje tysiące emerytów setki złotych miesięcznie — zupełnie niepotrzebnie.
Emerytura poniżej 10 000 zł a praca po sześćdziesiątce — co warto wiedzieć
Warto wiedzieć, że osoby pobierające emeryturę i jednocześnie pozostające aktywne zawodowo nadal odprowadzają składki emerytalne do ZUS. To oznacza, że na ich koncie emerytalnym przez cały czas gromadzą się nowe środki. Polski system emerytalny przewiduje mechanizm, który pozwala uwzględnić te dodatkowe składki w wysokości wypłacanego świadczenia — jednak tylko pod określonymi warunkami.
Jak ZUS przelicza emeryturę — automatyzm z warunkiem
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, ZUS ma obowiązek przeliczenia emerytury z urzędu — czyli automatycznie — raz w roku, po zakończeniu roku rozliczeniowego. Kluczowym warunkiem jest jednak to, że emeryt musi przez ten czas faktycznie odprowadzać składki na ubezpieczenie emerytalne. Eksperci podkreślają, że przeliczenie następuje z dniem 1 marca każdego roku i obejmuje składki zaewidencjonowane na koncie ubezpieczonego do końca poprzedniego roku kalendarzowego. Jeśli emeryt pracuje na umowie o pracę lub prowadzi działalność gospodarczą i regularnie opłaca składki, jego świadczenie powinno wzrosnąć — bez konieczności składania żadnych wniosków.
Dlaczego większość emerytów traci pieniądze — błędy i zaniedbania
Problem polega na tym, że wielu seniorów nie weryfikuje, czy przeliczenie rzeczywiście nastąpiło i czy nowa kwota świadczenia jest poprawna. Eksperci zalecają, aby każdy emeryt pracujący zawodowo co roku — po 1 marca — sprawdził wysokość wypłacanej emerytury i porównał ją z poprzednim rokiem. W przypadku wątpliwości warto złożyć wniosek o informację do ZUS lub skontaktować się z doradcą ds. ubezpieczeń społecznych. Warto również pamiętać, że przeliczenie z urzędu obejmuje wyłącznie składki przekazane do ZUS — osoby zatrudnione w oparciu o umowy cywilnoprawne powinny upewnić się, że ich zleceniodawca odprowadza składki emerytalne, a nie jedynie zdrowotne.
Podstawa prawna — przepisy, na które warto się powołać
Mechanizm corocznego przeliczenia emerytury reguluje art. 108 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1251 ze zm.). Przepis ten wprost wskazuje, że ZUS dokonuje przeliczenia z urzędu, uwzględniając składki zewidencjonowane po dniu, od którego została przyznana emerytura. Specjaliści zaznaczają, że znajomość tej regulacji może mieć wymierny wpływ na domowy budżet seniora — szczególnie jeśli emerytura bazowa jest stosunkowo niska, a dodatkowe wynagrodzenie — regularne.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ZUS przelicza emeryturę automatycznie, czy trzeba złożyć wniosek?
Zgodnie z art. 108 ustawy emerytalnej, ZUS przelicza świadczenie z urzędu — co do zasady bez konieczności składania wniosku przez emeryta. Przeliczenie następuje automatycznie z dniem 1 marca każdego roku, o ile na koncie ubezpieczonego zostały zewidencjonowane nowe składki emerytalne za poprzedni rok. Eksperci zalecają jednak samodzielną weryfikację wysokości wypłaty po tej dacie, aby upewnić się, że przeliczenie rzeczywiście zostało uwzględnione.
Czy każda forma zatrudnienia uprawnia do przeliczenia emerytury?
Nie każda. Przeliczeniu podlegają wyłącznie te okresy aktywności zawodowej, za które odprowadzane były składki na ubezpieczenie emerytalne. Warto wiedzieć, że umowy zlecenia mogą, ale nie muszą, podlegać pełnemu oskładkowaniu — zależy to od innych tytułów ubezpieczenia zleceniobiorcy. Osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą opłacają składki emerytalne obowiązkowo, co oznacza, że ich świadczenie powinno być przeliczane co roku.
O ile może wzrosnąć emerytura po przeliczeniu przez ZUS?
Wysokość podwyżki zależy od kwoty odprowadzonych składek oraz aktualnej wartości wskaźnika waloryzacji. Eksperci wskazują, że przy regularnym zatrudnieniu i wynagrodzeniu na poziomie średniej krajowej przyrost świadczenia może wynosić od kilkudziesięciu do nawet kilkuset złotych rocznie. W perspektywie kilku lat pracy po przejściu na emeryturę różnica w łącznej kwocie wypłat może być znacząca — dlatego warto zadbać o to, by mechanizm przeliczenia działał prawidłowo.
Brak komentarzy