ZUS umarza długi sprzed 1999 r. — automatycznie, bez decyzji

Ten temat na: Instagram

Prezydent Karol Nawrocki podpisał 4 listopada 2026 r. ustawę z dnia 18 września 2026 r. o umorzeniu należności dochodzonych przez ZUS powstałych przed 1 stycznia 1999 r. Jak podaje Kancelaria Prezydenta RP, ustawa wprowadza automatyczne umorzenie historycznych zaległości składkowych z mocy prawa, bez konieczności składania wniosku i bez wydawania decyzji administracyjnej. Przepisy mają wejść w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 5 miesięcy od ogłoszenia ustawy.

Kogo obejmie automatyczne umorzenie długów w ZUS?

Zgodnie z informacją Kancelarii Prezydenta RP, umorzenie dotyczy nieprzedawnionych należności powstałych przed reformą systemu ubezpieczeń społecznych, czyli przed 1 stycznia 1999 r. Chodzi m.in. o zaległe składki na ubezpieczenie społeczne, składki na Fundusz Pracy oraz składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Ustawa przewiduje też umorzenie powiązanych z nimi kosztów: odsetek za zwłokę, dodatkowych opłat, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia oraz kosztów egzekucyjnych.

Jak wskazuje Kancelaria Prezydenta, celem regulacji jest zamknięcie wieloletnich postępowań wobec zadłużeń, których ściągnięcie okazuje się w praktyce mało skuteczne, a jednocześnie kosztowne dla ZUS. Dzięki temu zasoby kadrowe instytucji mają zostać skierowane do obsługi nowszych należności, które rokują na faktyczne odzyskanie środków.

Jak dłużnik dowie się o umorzeniu?

Informacja o umorzeniu, jak podaje źródło, trafi na profil PUE ZUS, a jeśli dłużnik takiego profilu nie założył – na jego ostatni znany adres korespondencyjny. Zgodnie z opisem ustawy umorzenie będzie oznaczało automatyczne zakończenie toczących się postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, które nie zostały zamknięte przed wejściem przepisów w życie. ZUS ma też zawiadomić organy i podmioty uczestniczące w postępowaniach upadłościowych oraz restrukturyzacyjnych o należnościach objętych umorzeniem.

Czy można odmówić umorzenia długu w ZUS?

Tak – jak wynika z informacji Kancelarii Prezydenta, ustawa przewiduje możliwość odstąpienia od umorzenia, ponieważ w niektórych przypadkach umorzenie może obniżyć podstawę przyszłych świadczeń albo wpłynąć na wyliczenie kapitału początkowego. Dotyczy to zwłaszcza osób, które same opłacały za siebie składki, na przykład prowadzących działalność gospodarczą. ZUS ma poinformować takie osoby o prawie do rezygnacji z umorzenia, a oświadczenie o odstąpieniu trzeba będzie złożyć w ciągu 30 dni od doręczenia zawiadomienia.

Ustawa zawiera również zapis, zgodnie z którym przychód z tytułu umorzonych należności nie będzie traktowany jako przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych ani od osób prawnych – podaje Kancelaria Prezydenta.

Kiedy ustawa wejdzie w życie?

Jak podaje źródło, większość przepisów zacznie obowiązywać pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 5 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy. Wyjątkiem są niektóre regulacje, w tym dotyczące przesyłania przez ZUS określonych zawiadomień – te wejdą w życie już po upływie 14 dni od ogłoszenia.

Więcej o tym, jak sprawdzić swoje dane i zobowiązania wobec ZUS, piszemy w artykule o zaświadczeniach z ZUS wydawanych online. Warto też śledzić nasze teksty o zasadach naliczania kapitału początkowego oraz o zmianach w postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych przez ZUS.

FAQ – najczęstsze pytania

Czy trzeba złożyć wniosek, żeby skorzystać z umorzenia?
Nie – jak podaje Kancelaria Prezydenta, umorzenie następuje automatycznie, z mocy prawa, bez badania sytuacji dłużnika i bez wydawania decyzji.

Czy umorzenie obejmuje wszystkie długi wobec ZUS?
Nie – dotyczy wyłącznie nieprzedawnionych należności powstałych przed 1 stycznia 1999 r., wraz z powiązanymi odsetkami i kosztami wymienionymi w ustawie.

Co zrobić, jeśli umorzenie obniży przyszłe świadczenie?
Zgodnie z informacją Kancelarii Prezydenta osoba, która sama opłacała za siebie składki, może w ciągu 30 dni od doręczenia zawiadomienia złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umorzenia.

Źródła

Czy Ty albo ktoś z Twojej rodziny prowadził działalność gospodarczą przed 1999 rokiem i mógł mieć zaległości wobec ZUS objęte tym umorzeniem?

TLKP - Księgowość,        
  Podatki, Kadry i Płace

Zostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *