Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nakazał wznowienie postępowania o zasiłek z pomocy społecznej, gdy wnioskodawczyni w toku sprawy nagle zgłosiła, że jej dorosła córka prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Sąd uznał to za nową okoliczność, która wymaga ponownego zbadania od podstaw — sygnatura II SA/Łd 453/26, wyrok z 20 sierpnia 2026 r.
Sprawa dotyczy mechanizmu, z którym borykają się ośrodki pomocy społecznej: rodziny, które formalnie “dzielą się” na dwie mniejsze, żeby zmieścić się w progach dochodowych uprawniających do zasiłku.
Ile wynosi limit dochodowy w MOPS w 2025 i 2026 roku?
Od 1 stycznia 2025 r. kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 1010 zł, co oznaczało podwyżkę o 234 zł, czyli o 30%. Dla osoby żyjącej w rodzinie próg wynosi 823 zł na osobę — tu wzrost sięgnął 223 zł, a więc 37%. W 2026 r. te kwoty nie zostały zmienione i pozostają na tym samym poziomie.
Podwyżka progów z 2025 r. przełożyła się też na inne świadczenia z ustawy o pomocy społecznej. Pomoc pieniężna na usamodzielnienie wzrosła z 1837 zł do 2066 zł, a maksymalny zasiłek stały podskoczył z 1000 zł do 1229 zł. Zmieniły się również kwoty świadczeń dla cudzoziemców uczących się języka polskiego po uzyskaniu w Polsce ochrony — minimalna kwota wzrosła z 721 zł do 950 zł, a maksymalna z 1450 zł do 1679 zł.
Dlaczego rodziny dzielą się na dwie na potrzeby MOPS?
Zasiłki z pomocy społecznej zależą od łącznego dochodu wszystkich osób w gospodarstwie domowym. Jeśli w trzyosobowej rodzinie jedna osoba zarabia zbyt dużo — na przykład dorosłe dziecko pobierające rentę — cała rodzina może przekroczyć próg 823 zł na osobę i stracić prawo do świadczenia. Wystarczy jednak zgłosić, że ta osoba prowadzi “odrębne gospodarstwo domowe” w tym samym mieszkaniu, a formalnie powstają dwie mniejsze rodziny, z których każda osobno łatwiej zmieści się w limicie.
Ośrodki pomocy społecznej mają z tym realny problem — jak odróżnić sytuację, w której w jednym mieszkaniu naprawdę funkcjonują dwie niezależne rodziny, od próby obejścia kryterium dochodowego wyłącznie na potrzeby wniosku.
Co orzekł WSA w Łodzi w sprawie II SA/Łd 453/26?
WSA w Łodzi uznał, że skoro strona najpierw jednoznacznie deklarowała trzyosobowy skład rodziny, a dopiero 11 kwietnia złożyła oświadczenie o odrębności gospodarstwa domowego swojej dorosłej córki, organ musi zbadać tę okoliczność od nowa. Sąd wskazał, że dochód córki z tytułu renty socjalnej powinien być wliczony do dochodu całej rodziny, jeśli faktycznie prowadzi ona z matką wspólne gospodarstwo.
Decyzję organu I instancji uchylono, a sprawę skierowano do ponownego rozpatrzenia. Sąd zobowiązał organ do pełnego wyjaśnienia okoliczności zgodnie z art. 7, art. 77 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w uzasadnieniu decyzji do odniesienia się do wszystkich dowodów i argumentów strony, tak by rozstrzygnięcie nie budziło wątpliwości.
Dlaczego dochód rodziny ma kluczowe znaczenie dla decyzji MOPS?
Sąd podkreślił, że wysokość dochodu rodziny bezpośrednio decyduje o tym, czy wnioskodawczyni w ogóle może otrzymać świadczenie z pomocy społecznej. Dlatego każda zmiana w zgłoszonym składzie rodziny w toku postępowania — jak ujawnienie odrębnego gospodarstwa dorosłego dziecka — jest traktowana jako nowa okoliczność faktyczna, która może całkowicie zmienić wynik sprawy i wymaga odrębnego zbadania przez organ pierwszej instancji.
Więcej o zasadach przyznawania świadczeń z pomocy społecznej osobom z niepełnosprawnościami można przeczytać w innym materiale na temat ulg w MOPS i wypłat z ZUS, a o planowanych zmianach w zasiłku celowym w 2027 roku — w artykule o nowych zasadach ratalności zasiłku celowego.
FAQ — najczęstsze pytania
Ile wynosi kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie w MOPS?
Od 1 stycznia 2025 r. kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie wynosi 823 zł na osobę. W 2026 r. kwota ta nie została zmieniona.
Co się dzieje, gdy w toku postępowania rodzina zgłasza podział na dwa gospodarstwa domowe?
Według WSA w Łodzi taka zmiana jest nową okolicznością faktyczną, która wymaga uchylenia wcześniejszej decyzji i ponownego zbadania sprawy przez organ pierwszej instancji, w tym ustalenia, czy dochód wydzielonej osoby powinien być liczony do dochodu całej rodziny.
Ile wynosi kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej?
Od 1 stycznia 2025 r. kryterium dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 1010 zł, a w 2026 r. kwota pozostała bez zmian.
Źródła
- Infor.pl — MOPS: W walce o zasiłek fikcyjne wydzielenie z 3-osobowej rodziny dwóch rodzin
- Gov.pl — informacje o pomocy społecznej
Czy znasz przypadek, w którym rodzina próbowała podzielić się na dwie na potrzeby wniosku o zasiłek — i jak to się skończyło?
Stan prawny na dzień: 2026-09-30. Zakres: Dotyczy osób i rodzin składających wnioski o zasiłki z pomocy społecznej (MOPS), u których w toku postępowania dochodzi do zgłoszenia podziału jednego gospodarstwa domowego na dwa odrębne, w sytuacji gdy dochód jednego z członków rodziny (np. z tytułu renty socjalnej) mógłby spowodować przekroczenie kryterium dochodowego. Czego nie obejmuje: Artykuł nie dotyczy osób, których skład rodziny i gospodarstwa domowego nie zmienia się w toku postępowania, ani osób ubiegających się o świadczenia inne niż z ustawy o pomocy społecznej (np. świadczenia z ZUS niezwiązane z pomocą społeczną). Nie rozstrzyga też ogólnych zasad ustalania wspólnego gospodarstwa domowego poza kontekstem opisanej sprawy sądowej. Pochodzenie tekstu: Materiał przygotowany automatycznie na podstawie źródeł wymienionych powyżej i zweryfikowany pod kątem zgodności z nimi. Nie stanowi porady prawnej.
Brak komentarzy