Od 5 listopada 2026 r. zaczną obowiązywać przepisy, które wprost rozstrzygają spór o tzw. mobbing poziomy, czyli nękanie ze strony współpracownika lub grupy kolegów z zespołu, a nie przełożonego. Zmiany wprowadza ustawa z 19 czerwca 2026 r. nowelizująca Kodeks pracy oraz Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2026 r. poz. 1046).
Kto może być sprawcą mobbingu po zmianach w Kodeksie pracy
Kluczowa zmiana znajduje się w nowym art. 94³ § 8 Kodeksu pracy. Przepis ten wymienia krąg osób, których zachowanie może zostać zakwalifikowane jako mobbing: pracodawcę, przełożonego, osobę na równorzędnym stanowisku, podwładnego, innego pracownika, a także osoby wykonujące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy. Może chodzić zarówno o pojedynczą osobę, jak i o grupę osób działających wspólnie.
Obecnie obowiązujący Kodeks pracy nie precyzuje, kto może dopuszczać się mobbingu, co dotąd budziło wątpliwości co do sytuacji, gdy sprawcami są osoby na tym samym szczeblu w strukturze firmy. Po wejściu w życie nowelizacji te wątpliwości znikają.
Nowa definicja mobbingu w Kodeksie pracy
Nowy art. 94³ § 2 Kodeksu pracy określa mobbing jako uporczywe nękanie pracownika. Ustawa wyjaśnia, że uporczywość oznacza powtarzalność, nawracający lub stały charakter danego zachowania. Pojedynczy, jednorazowy incydent – nawet jeśli narusza dobra osobiste zatrudnionego – nie będzie się mieścił w tej definicji.
Wśród przykładowych przejawów mobbingu ustawa wymienia m.in. upokarzanie, zastraszanie, nieuzasadnioną krytykę, poniżanie i ośmieszanie, a także utrudnianie funkcjonowania w zespole – w tym ograniczanie komunikacji ze współpracownikami lub dostępu do niezbędnych informacji – oraz izolowanie pracownika i wykluczanie go z grupy. Te dwa ostatnie zjawiska są szczególnie charakterystyczne właśnie dla mobbingu poziomego, gdy to zespół odsuwa jedną osobę na margines.
Obowiązki pracodawcy wobec mobbingu poziomego
Nowy art. 94³ § 1 Kodeksu pracy nakłada na pracodawcę obowiązek systematycznego przeciwdziałania mobbingowi. Obejmuje to działania prewencyjne, wykrywanie przypadków nękania, właściwe reagowanie na zgłoszenia oraz działania naprawcze i wsparcie osób poszkodowanych.
Zgodnie z artykułem źródłowym oznacza to, że pracodawca nie będzie mógł traktować konfliktu między pracownikami jako ich prywatnej sprawy, jeśli pojawią się sygnały o powtarzającym się nękaniu jednej osoby przez współpracowników.
Nowe procedury antymobbingowe – kogo obejmą
Nowelizacja wprowadza także art. 94³a Kodeksu pracy. Zgodnie z nim pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 pracowników będą musieli określić zasady, procedury i częstotliwość działań związanych m.in. z przeciwdziałaniem mobbingowi – o ile te kwestie nie zostały już ujęte w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie pracy. Na dostosowanie regulaminu albo wydanie nowego dokumentu firmy będą miały 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Artykuł źródłowy zwraca uwagę, że warto, by procedury te wprost obejmowały możliwość zgłaszania mobbingu ze strony współpracowników lub grupy pracowników, a nie tylko przełożonych.
Czy mobbing poziomy to nowa kategoria prawna
Nowe przepisy nie wprowadzają odrębnego pojęcia „mobbing poziomy” jako osobnej instytucji prawnej. Termin ten pozostaje określeniem opisowym, używanym wobec sytuacji, gdy sprawcą jest osoba zajmująca równorzędne stanowisko lub grupa współpracowników. Zmiana polega na tym, że od 5 listopada 2026 r. taka sytuacja jednoznacznie mieści się w kodeksowej definicji mobbingu, bez pola do interpretacji.
FAQ – najczęstsze pytania
Czy pracodawca odpowiada za nękanie pracownika przez kolegę z zespołu?
Nowy art. 94³ § 8 Kodeksu pracy wprost wskazuje, że mobbingiem mogą być zachowania osoby na równorzędnym stanowisku lub innego pracownika, a nie tylko przełożonego. Pracodawca ma obowiązek systematycznie przeciwdziałać takim zachowaniom.
Od kiedy obowiązują nowe przepisy o mobbingu?
Nowelizacja wchodzi w życie 5 listopada 2026 r.
Czy jednorazowa nieprzyjemna sytuacja w pracy to mobbing?
Nie. Zgodnie z nową definicją z art. 94³ § 2 Kodeksu pracy mobbing wymaga uporczywości, czyli powtarzalności, nawracającego lub stałego charakteru zachowania. Zachowania incydentalne są z tej definicji wyłączone, nawet jeśli naruszają dobra osobiste pracownika.
Źródła
Stan prawny na dzień: 2026-09-08. Zakres: Przepisy dotyczą pracowników i pracodawców objętych Kodeksem pracy od 5 listopada 2026 r., w tym sytuacji, gdy sprawcą nękania jest współpracownik na równorzędnym stanowisku, podwładny, inny pracownik lub grupa osób, a nie wyłącznie przełożony. Obowiązek wprowadzenia procedur antymobbingowych na mocy art. 94³a dotyczy pracodawców zatrudniających co najmniej 10 pracowników, z 6-miesięcznym terminem na dostosowanie regulaminu od dnia wejścia w życie ustawy. Czego nie obejmuje: Artykuł nie wskazuje, jak nowe przepisy wpłyną na już toczące się postępowania sądowe dotyczące mobbingu ani nie precyzuje zasad odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy w konkretnych przypadkach mobbingu poziomego. Nie dotyczy też pracodawców zatrudniających mniej niż 10 pracowników w zakresie obowiązku ustalania procedur z art. 94³a, jeśli kwestie te są już uregulowane w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie pracy. Pochodzenie tekstu: Materiał przygotowany automatycznie na podstawie źródeł wymienionych powyżej i zweryfikowany pod kątem zgodności z nimi. Nie stanowi porady prawnej.
Brak komentarzy