Osoby po pięćdziesiątym roku życia coraz częściej stają przed kluczowymi decyzjami zawodowymi, które mogą zaważyć na wysokości przyszłego świadczenia emerytalnego. Jak ostrzega Zakład Ubezpieczeń Społecznych, pewne błędy popełniane w tym okresie mogą trwale obniżyć emeryturę nawet o setki złotych miesięcznie. Warto poznać te zagrożenia, zanim będzie za późno na jakąkolwiek korektę.
Luka w zatrudnieniu po 50-tce — strata, której ZUS nie wybaczy
Eksperci wskazują, że przerwa w ubezpieczeniu społecznym w późnym etapie kariery zawodowej jest jednym z najbardziej kosztownych błędów, jakie może popełnić przyszły emeryt. W polskim systemie emerytalnym obowiązującym od 1999 roku wysokość świadczenia zależy bezpośrednio od sumy zgromadzonych składek oraz długości okresu ich odprowadzania. Każdy miesiąc bez składek na ubezpieczenie emerytalne to realnie mniejszy kapitał na koncie w ZUS, co przekłada się na niższy przelew do końca życia. Co istotne — tej straty nie można w żaden sposób odrobić ani uzupełnić wstecznie.
Nieprzemyślana forma zatrudnienia a wysokość emerytury
Warto wiedzieć, że nie każda umowa o pracę jest jednakowo korzystna z perspektywy świadczeń emerytalnych. Specjaliści z zakresu prawa pracy zwracają uwagę, że umowy cywilnoprawne — takie jak umowa o dzieło — w wielu przypadkach w ogóle nie podlegają obowiązkowym składkom na ubezpieczenia społeczne. Osoby po pięćdziesiątce, które przyjmują takie formy współpracy zamiast umowy o pracę lub umowy zlecenia, nieświadomie rezygnują z budowania kapitału emerytalnego. Podobnie niebezpieczne jest samozatrudnienie z minimalną podstawą wymiaru składek — choć formalnie składki są odprowadzane, ich wysokość może okazać się dramatycznie niska w stosunku do rzeczywistych dochodów.
Praktyczne kroki, które warto podjąć przed emeryturą
Eksperci rekomendują kilka działań, które osoby po pięćdziesiątce powinny rozważyć bez zbędnej zwłoki. Po pierwsze, warto złożyć wniosek o informację o stanie konta ubezpieczonego w ZUS lub skorzystać z platformy PUE ZUS, gdzie dostępna jest symulacja przyszłej emerytury. Po drugie, w przypadku wykrycia luk w ubezpieczeniu należy zbadać możliwość dobrowolnego przystąpienia do ubezpieczenia emerytalnego. Po trzecie, przed podpisaniem każdej nowej umowy warto skonsultować jej warunki z prawnikiem lub doradcą kadrowym, ze szczególnym uwzględnieniem tytułu do ubezpieczenia. Eksperci podkreślają również, że wiek emerytalny — 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn — zbliża się szybciej niż większość pracowników zakłada, a okno na poprawę sytuacji jest ograniczone.
Najczęściej zadawane pytania
Czy przerwa w pracy po 50-tce naprawdę trwale obniża emeryturę?
Tak — w polskim systemie zdefiniowanej składki każdy miesiąc bez odprowadzonych składek emerytalnych oznacza niższy zgromadzony kapitał, który stanowi podstawę obliczenia świadczenia. ZUS nie przewiduje mechanizmu wyrównawczego za luki w ubezpieczeniu wynikające z dobrowolnej decyzji o niepracowaniu lub wyborze umowy nieobjętej składkami. Strata jest trwała i odczuwalna przez cały okres pobierania emerytury.
Jakie umowy są bezpieczne z punktu widzenia składek emerytalnych?
Najbezpieczniejsza pozostaje umowa o pracę, która obligatoryjnie podlega pełnym ubezpieczeniom społecznym. Umowa zlecenia co do zasady również podlega składkom, choć w przypadku zbiegu tytułów ubezpieczenia zasady mogą być różne. Umowa o dzieło — poza wyjątkami wprowadzonymi od 2021 roku w zakresie rejestracji — nadal nie generuje obowiązku opłacania składek emerytalnych, co czyni ją niekorzystną dla osób zależnych wyłącznie od tego źródła dochodu.
Gdzie można sprawdzić swój przewidywany stan emerytury?
Każdy ubezpieczony może skorzystać z Platformy Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS) dostępnej pod adresem zus.pl. Po zalogowaniu profilem zaufanym lub certyfikatem kwalifikowanym możliwe jest sprawdzenie aktualnego stanu konta emerytalnego oraz wykonanie symulacji wysokości przyszłego świadczenia. ZUS udostępnia także możliwość złożenia wniosku o pisemną informację o zgromadzonych składkach w każdej placówce terenowej.
Brak komentarzy