Sezon letni skłania coraz więcej pracowników do rozmów z pracodawcą o elastycznych formach pracy — hybrydzie czy workation. Tymczasem eksperci prawa pracy wskazują, że większość zatrudnionych popełnia jeden kluczowy błąd: zgadza się na takie rozwiązania bez jakiegokolwiek potwierdzenia na piśmie. Warto wiedzieć, jakie prawa w tym zakresie faktycznie przysługują pracownikom, a co w rzeczywistości zależy wyłącznie od dobrej woli pracodawcy.
Praca hybrydowa i workation — co mówią przepisy?
Od kwietnia 2023 roku praca zdalna jest uregulowana w Kodeksie pracy — i to jest dobra wiadomość. Przepisy przewidują jednak wyraźne rozróżnienie: pracownik może wnioskować o pracę zdalną, ale pracodawca co do zasady nie ma obowiązku wyrażenia zgody, chyba że wniosek składa osoba należąca do grup chronionych (m.in. rodzice dzieci do lat 4, kobiety w ciąży, opiekunowie osób niepełnosprawnych). W przypadku workation — czyli pracy wykonywanej z miejsca wakacyjnego, często za granicą — przepisy są jeszcze mniej jednoznaczne. Polskie prawo pracy nie definiuje wprost pojęcia workation, co oznacza, że każdorazowo kształtuje je umowa między stronami stosunku pracy. Eksperci podkreślają, że brak pisemnych ustaleń to poważne ryzyko dla pracownika.
Największy błąd pracowników — brak umowy pisemnej
Specjaliści z zakresu prawa pracy alarmują: ustna zgoda szefa na pracę z Grecji czy Hiszpanii nie daje pracownikowi żadnej realnej ochrony prawnej. Pracodawca może wycofać taką zgodę dosłownie z dnia na dzień — i nie naruszy przy tym żadnych przepisów. Co więcej, w przypadku workation za granicą pojawia się dodatkowa warstwa ryzyka: kwestie podatkowe, ubezpieczenie społeczne w kraju pobytu oraz odpowiedzialność za ewentualny wypadek przy pracy. Bez pisemnego porozumienia pracownik może zostać z tymi problemami zupełnie sam. Warto zatem zadbać o to, aby każda forma elastycznej pracy — zarówno hybryda, jak i praca z innego miejsca niż siedziba firmy — była potwierdzona dokumentem wskazującym miejsce wykonywania pracy, czas trwania ustaleń oraz warunki ewentualnego odwołania.
Hybryda latem — przywilej czy prawo pracownika?
Wielu pracowników traktuje model hybrydowy jako coś oczywistego, zwłaszcza jeśli korzystali z niego przez kilka miesięcy lub lat. Tymczasem eksperci przypominają, że hybryda — o ile nie została wpisana do umowy o pracę lub regulaminu pracy zdalnej — pozostaje przywilejem, a nie prawem. Pracodawca może w każdej chwili zobowiązać pracownika do powrotu do biura w pełnym wymiarze, jeśli nie istnieją pisemne ustalenia to wykluczające. Warto wiedzieć, że zmiana warunków wykonywania pracy może wymagać wypowiedzenia zmieniającego — ale tylko wtedy, gdy praca zdalna lub hybrydowa jest częścią umowy o pracę. Dlatego tak istotne jest, by pracownicy na bieżąco weryfikowali, co faktycznie mają zagwarantowane na papierze.
Praktyczne kroki przed letnim workation
Eksperci rekomendują kilka konkretnych działań, zanim pracownik spakuje laptop i wyjedzie na pracujące wakacje. Po pierwsze — należy złożyć pisemny wniosek o zgodę na pracę zdalną lub workation i uzyskać pisemne potwierdzenie od pracodawcy. Po drugie — warto sprawdzić, czy planowany kraj pobytu nie generuje obowiązków podatkowych lub składkowych (szczególnie istotne przy wyjazdach dłuższych niż 183 dni lub do krajów spoza UE). Po trzecie — należy upewnić się, że polisa ubezpieczeniowa obejmuje nieszczęśliwe wypadki w miejscu tymczasowego wykonywania pracy. Proaktywna rozmowa z pracodawcą i dopilnowanie formalności to najlepszy sposób, by letnia elastyczność nie zamieniła się w prawne kłopoty.
Najczęściej zadawane pytania
Czy pracodawca musi wyrazić zgodę na pracę hybrydową lub workation?
Co do zasady — nie. Przepisy Kodeksu pracy nie nakładają na pracodawcę ogólnego obowiązku wyrażenia zgody na pracę zdalną lub workation. Wyjątek stanowią określone grupy pracowników (m.in. rodzice małych dzieci, kobiety w ciąży), którym pracodawca może odmówić wyłącznie z uzasadnionych przyczyn i na piśmie. W pozostałych przypadkach zgoda zależy od decyzji pracodawcy i wewnętrznych regulacji firmy.
Co grozi pracownikowi, który pracuje z zagranicy bez zgody pracodawcy?
Wykonywanie pracy z zagranicy bez wiedzy i zgody pracodawcy może zostać uznane za naruszenie obowiązków pracowniczych, a w skrajnych przypadkach — stanowić podstawę do rozwiązania umowy o pracę. Ponadto pracownik naraża się na problemy podatkowe i ubezpieczeniowe zarówno w Polsce, jak i w kraju tymczasowego pobytu. Eksperci stanowczo odradzają takie rozwiązania bez uprzedniego pisemnego porozumienia z pracodawcą.
Jak zabezpieczyć ustalenia dotyczące pracy hybrydowej lub workation?
Najskuteczniejszą formą ochrony jest pisemne porozumienie z pracodawcą — aneks do umowy o pracę lub odrębne porozumienie regulujące zasady pracy zdalnej. Powinno ono zawierać co
Źródło: https://nowoczesneprawopracy.pl/workation-i-hybryda-latem-co-ci-sie-nalezy-a-co-to-laska-szefa/
Brak komentarzy