Tysiące polskich matek co roku traci świadczenia, do których ma pełne prawo — tylko dlatego, że nikt im o nich nie powiedział. Jednym z najbardziej pomijanych benefitów systemu ubezpieczeń społecznych jest tzw. matczyna emerytura, wypłacana przez ZUS kobietom, które zrezygnowały z aktywności zawodowej, by wychowywać dzieci. Eksperci wskazują, że świadomość tego świadczenia wśród uprawnionych jest wciąż zatrważająco niska.
Czym jest matczyna emerytura i komu przysługuje?
Matczyna emerytura, znana oficjalnie jako rodzicielskie świadczenie uzupełniające, została wprowadzona ustawą z dnia 31 stycznia 2019 roku. Świadczenie to skierowane jest do osób, które zrezygnowały z zatrudnienia lub w ogóle nie podjęły pracy zarobkowej w związku z wychowywaniem co najmniej czworga dzieci. Warto wiedzieć, że pod pojęciem „dzieci” rozumie się tu zarówno dzieci własne, jak i przysposobione oraz przyjęte na wychowanie. Świadczenie przysługuje matkom, które ukończyły 60. rok życia, oraz ojcom po ukończeniu 65. roku życia — pod warunkiem, że to oni sprawowali długoletnią opiekę nad dziećmi.
Ile wynosi świadczenie — prawie 2000 zł miesięcznie z ZUS
Wysokość matczynej emerytury jest powiązana z aktualną wysokością minimalnej emerytury w Polsce. Eksperci przypominają, że od marca 2024 roku minimalna emerytura wynosi 1780,96 zł brutto miesięcznie, a po waloryzacji w 2025 roku kwota ta zbliża się do granicy 2000 zł. Oznacza to, że osoby spełniające warunki mogą otrzymywać regularne, comiesięczne wsparcie finansowe bez konieczności posiadania jakiegokolwiek stażu pracy czy zgromadzonych składek w ZUS. Dla wielu kobiet, które poświęciły lata na opiekę nad rodziną, jest to realna i często jedyna forma zabezpieczenia emerytalnego.
Warunki, które należy spełnić — praktyczne informacje
Specjaliści ds. prawa pracy i ubezpieczeń społecznych wskazują, że kluczowe warunki uzyskania świadczenia są następujące:
- Wychowanie co najmniej 4 dzieci — biologicznych, adoptowanych lub przyjętych na wychowanie w ramach rodziny zastępczej.
- Osiągnięcie wieku emerytalnego — 60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn.
- Brak prawa do emerytury lub renty w wysokości co najmniej minimalnej emerytury — lub całkowity brak własnego świadczenia.
- Zamieszkanie i przebywanie w Polsce z prawem do stałego pobytu.
Warto podkreślić, że decyzja ZUS w sprawie przyznania świadczenia nie jest automatyczna. Konieczne jest złożenie stosownego wniosku (formularz ERU) wraz z dokumentami potwierdzającymi wychowywanie dzieci — aktami urodzenia, dokumentami sądowymi lub zaświadczeniami z ośrodków pomocy społecznej.
Jak złożyć wniosek o matczyną emeryturę?
Eksperci zalecają, by wniosek złożyć jak najszybciej po spełnieniu warunków — świadczenie nie jest przyznawane z mocą wsteczną za okresy przed złożeniem wniosku. Dokumenty można złożyć osobiście w dowolnej placówce ZUS, listownie lub za pośrednictwem platformy PUE ZUS (obecnie ZUS eZłoty). Warto wcześniej skompletować wszystkie wymagane załączniki, by uniknąć opóźnień w procesie rozpatrywania sprawy. W razie wątpliwości pomocna może okazać się bezpłatna konsultacja z doradcą ZUS lub prawnikiem specjalizującym się w prawie ubezpieczeń społecznych.
Najczęściej zadawane pytania
Czy matczyna emerytura przysługuje, jeśli kobieta pracowała przez część życia?
Tak — świadczenie może przysługiwać również osobom, które pracowały, lecz zgromadziły składki niewystarczające do uzyskania emerytury w wysokości minimalnej. W takim przypadku ZUS może przyznać świadczenie uzupełniające, które wyrównuje wypłacaną kwotę do poziomu minimalnej emerytury. Warto więc sprawdzić indywidualną sytuację nawet wtedy, gdy wnioskodawczyni posiada pewien staż pracy.
Czy ojciec dzieci może ubiegać się o to świadczenie zamiast matki?
Tak, przepisy przewidują taką możliwość. Rodzicielskie świadczenie uzupełniające może otrzymać ojciec, który ukończył 65 lat i faktycznie sprawował długoletnią opiekę nad co najmniej czworgiem dzieci — na przykład w sytuacji, gdy matka dzieci zmarła lub trwale porzuciła rodzinę. W praktyce jednak zdecydowana większość wnioskodawców to kobiety.
Czy matczyna emerytura jest opodatkowana?
Rodzicielskie świadczenie uzupełniające podlega ogólnym zasadom opodatkowania i jest traktowane jak inne świadczenia emerytalne. Oznacza to, że ZUS odprowadza od niego zaliczkę na podatek dochodowy oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Kwota „na rękę” jest więc nieco niższa niż wartość brutto, jednak dla wielu kobiet i tak stanowi znaczące wsparcie finansowe —
Źródło: https://nowoczesneprawopracy.pl/prawie-2000-zl-miesiecznie-z-zus-czy-wiesz-ze-ci-sie-nalezy/
Brak komentarzy